Berlin seçimlerinin sonuçları ve Sol Parti’nin SPD ve Yeşiller ile ortak hükümet kurma planları Almanya gündemini meşgul etmeye devam ediyor. Egemen siyaset ve burjuva basını Elif Eralp’in başkanlığındaki bir hükümetin kurulmasını engellemek için olağanüstü çaba harcıyorlar. Kimi zaman ırkçı hezeyanlara varan bu karşı çıkışlara da dünya çapında sol kesimlerden sert eleştiriler yapılıyor. Kanımızca bu eleştirilerde, tüm haklılıklarına rağmen, önemli bir soru, yani sosyalistlerin burjuva hükümetlerine ortak olma meselesi atlanıyor.
Aslında bu mesele işçi hareketleri tarihinde defalarca tartışılmış ve komünistlerce yanıtlanmıştır. Gene de soruyu, güncelliği nedeniyle şöyle sormakta yarar var: Sol Parti’nin burjuva hükümetine ortak olması, Almanya’daki koşullar altında kabul edilebilir ve gerekli bir adım mı, yoksa Berlinlilerin ezici çoğunluğunun çıkarlarına aykırı bir tercih midir? Parti programında sosyalist olduğunu ve kapitalizmi aşma hedefini güttüğünü iddia eden bir partinin hükümet ortağı olması, temsil ettiği kesimlerin yaşamında bir iyileşme sağlayabilir mi?
Bu sorulara yanıt aramadan önce bir gerçeğin altını çizmek gerekiyor: Burjuva hükümetleri işlevleri gereği burjuvazinin sınıf tahakkümünün bir aracıdırlar. O açıdan böylesi bir araca ortak olmak, çoğunluğunu sosyalistler oluştursa dahi, bu işlevini ve temel özelliğini değiştirmeyecektir. Burjuva hükümetlerine ortak olmak, kaçınılmaz olarak ilkelerden tavizlere, çürük uzlaşılara ve yozlaşmaya yol açabilir. Çünkü en ufak reformları dahi gerçekleştirecek çoğunluğa sahip olunmadığı müddetçe, kozmetik rötuşların hiçbiri ayakta kalamaz.
Berlin’deki somut örneğe bakalım: Sol Parti, partinin bütünü için bile radikal sayılabilecek bir seçim programıyla birinci parti seçildi. Seçim öncesinde başlayan ve hâlâ sertleşerek devam eden karalama kampanyasını bir yana bıraksak da Sol Parti temsilcilerinin seçim vaatlerini bir çırpıda unuttuklarını ve hükümet olabilmek için kendi yoldaşlarını satmaya hazır olduklarını görebiliriz. Bu, yozlaşmanın ilk adımıdır. Tavizler ve çürük uzlaşılar peşinden gelecektir.
Peki, Sol Parti’nin zaferi kötü mü? Hayır, tam aksine. Sol Parti’nin programında burjuva partilerinin de kabul edebileceği sosyal reform talepleri bulunmaktadır. Parti, Berlin Eyalet Parlamentosu’ndaki milletvekilleriyle programındaki sosyal reformların mümkün olanlarını kabul ettirebilecek bir siyasi mücadele olanağına sahiptir. O nedenle Sol Parti’nin güçlü bir meclis grubuyla temsil ediliyor olması olumludur. Kiralara yasal üst sınır, kamu ulaşım biletlerine indirim, göçmen katılımının artırılması veya fırsat eşitliği gibi taleplerin tartışılması da olumludur.
Ancak Berlin somutunda da unutulmaması gereken, tüm bu olumlu taleplerin, ödenebilir kira, yaşam ve çalışma koşullarının iyileştirilmesi hedeflerinin özünde sınıf mücadelesi olduğudur. Sınıf mücadelesi ise burjuva hükümetlerine ortak olmakla, burjuva basınından övgü almakla veya ilkelerden taviz vermekle sürdürülemez. Sınıf mücadelesi, ki söz konusu olan yukarıdan dayatılan bir sınıf savaşımıdır, güç meselesidir. Halihazırda egemen sınıfların gücü devasadır. Ellerinde her türlü sosyal reformu engelleyebilecek güçleri bulunmaktadır. Bu durumda olanaklı olabilecek sosyal reformlar için sınıf mücadelesinden feragat etmek, bu olanaklı olabilecekleri de olanaksızlaştıracaktır.
Sonuç itibariyle Berlin’de Sol Parti’nin istenilen her tavizi vererek hükümet olma ısrarı, ders çıkartılması gereken bir ibret hikâyesi haline gelmiştir. Dünya işçi hareketleri tarihi ve bu tarihin Marksist teorisi bize şu gerçeği göstermektedir: Seçim zaferi henüz iktidar olunduğu anlamına ve iktidara ortak edilme de iktidarın ele geçirildiği anlamına gelmez. Tarihinden ders çıkarabilen bir sol bunu görebilir. Sol Parti bu gerçeği görebilseydi ve Berlin’de hükümet ortağı olmak yerine muhalefette kalıp, en azından parlamenter mücadeleyi tercih etseydi, belki bir sonraki seçimde tek başına hükümet oluşturup, bazı sosyal reformları gerçekleştirme olanağına kavuşurdu. Ama şimdi, bırakalım sosyal reformları, bunları talep eden hareketleri zayıflatma çabasında. Yetecek mi? Hiç zannetmiyoruz. Çünkü egemen sınıflar Solu evcilleştirmeden rahat etmeyeceklerdir.
