Sayıştay’ın Qers Belediyesi’ne ilişkin 2025 yılı denetim raporunda 26 başlıkta mevzuata aykırılık tespit edildi. Raporda 63 belediye aracının envanterde bulunmadığı, 646 ticari plakanın ihalesiz dağıtıldığı, hizmet alımıyla çalıştırılan personelin müdür ve memur kadrolarında görevlendirildiği belirtildi
MHP tarafından uzun bir süredir yönetilen Qers Belediyesi’nin 2025 yılı düzenlilik denetim raporu yayımlandı. 60 sayfalık raporda, mali tablolardaki uyumsuzluklardan ihalesiz plaka ve taşınmaz devirlerine, kayıp belediye araçlarından usulsüz personel istihdamına kadar toplam 26 başlıkta çok sayıda mevzuata aykırılık ve usulsüzlük tespit edildi.
Sayıştay raporunda, belediyenin mali tablolarında 5 milyon 700 bin TL’lik fark ve kayıt dışı üretim tespit edildi. Alacak kayıtlarında uyumsuzluk tespiti yapılırken, gelir servisinin kayıtlarına göre 2025 yılı sonu itibarıyla tahakkuk etmiş ancak tahsil edilmemiş alacak bakiyesi 87 milyon 415 bin TL iken, sisteme ise 93 milyon 175 bin TL olarak geçirildi. İki kayıt arasında 5 milyon 760 128 TL fark bulunduğu raporda yer aldı. Qers Belediyesi’nin taşınırların da kayda almadığı da raporda yer aldı. Belediye tarafından 836 bin 800 TL’lik malzeme alımıyla üretilen bin 600 metrekare kilit parke ve 9 bin adet bordür taşı için varlık işlem fişi düzenlemediği ve ürünlerini muhasebe kayıtlarına alınmadığı ortaya çıktı.
63 belediye aracı bulunamadı
Belediye’ye ait 63 aracın kayıp olduğu ve hurdalıktaki 23 aracın motorunun da olmadığı rapora yansıdı. Trafik tescil kayıtlarında Qers Belediyesi’nin adına kayıtlı görünen 63 adet aracın envanterde yer almadığı ve fiilen bulunamadığı ortaya çıktı. Ayrıca belediye hurdalığında olması gereken 3 aracın kaybolduğu, hurdalıktaki 23 aracın ise motorunun bulunmadığı saptandı. Hurdalıkta başka kamu kurumlarına ait araçların da karışık halde bulunduğu ve takibinin yapılamadığı kaydedildi. Raporda yer alan belediye savunmasında ise belediye 63 araçla ilgili konunun yargıya ve emniyete intikal ettirildiğini bildirdi. Raporda ayrıca tescilsiz araçların trafikte olduğuna de yer verildi. Belediyeye ait 16 aracın trafik tescil işlemleri yapılmadan, zorunlu mali sorumluluk sigortası ve muayenesi olmaksızın trafikte fiilen kullanıldığı tespiti yapıldı.
Sayıştay raporunda belediyenin 646 ticari plaka ve 30 taksi durağı ihalesiz verildiği de yer aldı. Belediye’nin mevzuata aykırı şekilde il ve ilçe trafik komisyonu kararlarıyla ihale yapılmaksızın ve süre belirtmeksizin 359 taksi, 152 servis, 93 dolmuş ve 42 özel halk otobüsü olmak üzere toplam 646 ticari plakanın dağıtıldığı belirlendi. Belediyenin tasarrufundaki yol, park ve meydanlarda bulunan 30 taksi durağının Devlet İhale Kanunu kapsamında ihale edilmeden, yalnızca bedeli karşılığında kullandırıldığı da raporda yer aldı.
İhale sınırı yüzde 19,67 aşıldı
Taşınmazların belediye şirketine devri de raporda yer aldı. Belediye mülkiyetindeki Halk Ekmek Fabrikası’nın işletme hakkı ile Çamçavuş köyündeki kum ocağının kullanımının ihale yapılmaksızın belediye şirketine verildiği tespit edildi. Belediye’nin ihale limitlerinde aşım yapıldığı da belirlendi. Parasal limitler dahilinde mal alımlarında 13 milyon 966 bin TL olan yıllık yüzde 10’luk harcama sınırı, Kamu İhale Kurulu’nun uygun görüşü alınmadan 27 milyon 472 bin TL’ye çıkarıldığı ve sınırın 13 milyon 505 bin TL yüzde 19,67 oranında aşıldığı kaydedildi.
Raporda şartlı bağışlarda meclis kararının olmamasına da dikkat çekildi. Belediyeye yapılan toplam 1 milyon 957 bin 28 TL tutarındaki 68 adet şartlı bağış için Belediye Meclisi’nden kabul kararı alınmadığı belirlendi.
Hizmet alımı personeline müdürlük görevi
Belediye’nin memur kadrolarına şirket personeli atandığı ve avansları da kapatılmadığı, usulsüz şekilde görevlendirme yapıldığı da raporda yer aldı. Belediye şirketinden doğrudan hizmet alımı yoluyla temin edilen işçilerin yalnızca yardımcı hizmetlerde çalıştırılması gerekirken; müdür, büro memuru, tahsildar, veznedar, tahakkuk personeli, icra takip personeli ile ihale ve satın alma sorumlusu gibi genel idare hizmetleri kapsamındaki asli görevlerde çalıştırıldığı saptandı.
Kapatılmayan avanslara yeni avanslar eklendi
Belediye şirketine eksik hakkedişin yapıldığına da yer verildi. Belediye şirketinden temin edilen personele ilişkin hakkediş ödemelerinin SGK primi ve vergi tutarları ödenmeden eksik yatırıldığı görüldü. Aynı kişilere üst üste avans verildiği de belirlendi. Mutemetlere verilen iş avanslarının yasal süresi 1 ay içinde kapatılmadığı, önceki avansını kapatmayan 8 personele tekrar avans verilmeye devam edildiği tespit edildi. Raporda, Hukuk İşleri Müdürlüğü’ndeki bir avukata verilen 30 bin TL avans 35 gün gecikmeli kapatılırken, henüz bu hesap kapanmadan aynı kişiye 50 bin TL daha avans verildiği, Destek Hizmetleri’ndeki bir personele verilen 20 bin TL’nin ise 330 gün gecikmeyle kapatıldığı örnekleriyle yer verildi.
Güvence bedellerinde tüfe güncellemesi yapılmadı
Sayıştay raporunda yapı ruhsatı başvurularında yurttaştan mükerrer ücret tahsilatı ve eksik vergi takibi yapıldığı da belirlendi. Yapı ruhsatı başvurularında bina inşaat harcının yanı sıra zorunlu olarak proje inceleme ücreti, yapı kullanma izni başvurularında ise harcın yanı sıra zorunlu iskan denetleme ücreti tahsil edilerek vatandaşlardan mükerrer ödeme alındığı belirtildi. Yine su abonelikleri sona eren yurttaşlara güvence bedelleri (depozito) iade edilirken, mevzuat gereği aylık TÜFE oranında güncelleme yapılmadığı ve yıllar önce yatırılan ilk tutarın iade edildiği saptandı.
Ruhsatsız iş yerlerinden vergi kaybı
Qers Belediyesi’nin ruhsatsız iş yerleri işlettiği ve bunun vergi kaybına yol açtığıda belirtildi. Kars Defterdarlığı verileriyle yapılan karşılaştırmada, kent merkezinde faal olan bazı iş yerlerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyet gösterdiği, ayrıca bazı iş yerleri için Çevre Temizlik Vergisi (ÇTV) ve Emlak Vergisi tahakkuk ettirilmeyerek gelir kaybına yol açıldığı tespit edildi. Yine Belediye’nin hatalı tarife ve su maliyetsiz su fiyatı belirlendiği de ortaya çıktı. Şebeke dışı su kullanan konutların ÇTV tarifesinin mevzuata aykırı hesaplandığı, su ve atık su tarifeleri belirlenirken Belediye Meclisi’ne hiçbir maliyet hesabı sunulmadığı belirlendi.
Elektrik faturalarında usulsüz KDV indirimi
Raporda dikkat çeken bir diğer aykırılık ise belediye birimlerinde ve ücretsiz su kullanılan camilerde su sayacı bulunmaması oldu. Belediyenin vergiden muaf olan hizmet binaları ile park ve bahçeleri için elektrik tüketim vergisi ödediği, ayrıca ticari faaliyet kapsamına girmeyen kamu hizmeti binalarının elektrik faturalarındaki KDV’nin usulsüz şekilde indirim konusu yapıldığı saptandı. Elektrik şirketleriyle mutabakat yapılmadığı da rapora yansıdı. Elektrik tedarik şirketlerinin beyan ettiği elektrik tüketim vergisi tutarlarının doğruluğuna ilişkin belediye tarafından hiçbir denetim veya mutabakat yapılmadığı, şirket beyanlarının doğrudan kabul edildiği belirtildi.
Atıklar kontrolsüz döküldü
Qers Belediyesi’nin yasal döküm sahasının bulunmadığı da belirtildi. Belediye’nin mücavir alan sınırları içinde hafriyat toprağı ve inşaat atıkları için yasal döküm ve bertaraf sahası belirlenmediği, atıkların çeşitli bölgelere kontrolsüz dökülerek çevre riski yaratıldığı ve belediyenin döküm bedeli gelirinden mahrum kaldığı vurgulandı. Yine belediyenin sebze halinde denetimsizliği de tespit edildi. Belediye sebze halinde hal bilgi sisteminin kurulmadığı, hal etrafının kontrolsüz giriş-çıkışlara kapatılmadığı, giriş-çıkışlarda kantar ve kontrol kulübelerinin bulunmadığı, mevzuata aykırı olarak yalnızca tek bir zabıta görevlendirildiği ve hal rüsumundan halin geliştirilmesi için ödenek ayrılmadığı tespit edildi.
Belediye varlıkları kayıt altına alınmadı
Raporda ayrıca belediyeye ait taşınmazlara ilişkin mevzuata öngürülen kayıt formları ve icmal cetvellerinin düzenlenmediği, ambarlardaki bazı taşınırların kayıtlarda yer almadığı, ortak kullanım alanları için sorumluların atanmadığı ve dayanıklı taşınırların büyük bölümünün sicil numarasıyla etiketlenmediği kaydedildi.
Haber: Zeynep Durgut\MA
