Ata Tohum Takas Derneği Başkanı Beyazıt Ekiz, ata tohumlarının gıda egemenliği ve tarımsal bağımsızlık açısından önemine dikkat çekti. Ekiz, şirketlere bağımlılığın azaltılması için ata tohumlarının korunması gerektiğini söyledi
Dünyanın birçok bölgesinde kıtlık, kuraklık ve yetersiz beslenme sorunları yaşanırken gıda egemenliği tartışmaları da sürüyor. Belirli şirketlerin kontrolündeki gıdanın bir silaha dönüştüğü günümüzde, buna karşı ata tohumlarının kullanımı teşvik ediliyor. Her yıl yeniden tohum satın almayı gerektiren hibrit tohumların aksine ata tohumları, sürdürülebilir tarıma olanak sağlarken biyolojik çeşitliliğin korunması ve ekosistemlerle uyumlu üretim açısından da önem taşıyor.
Türkiye’de de yerel yönetimlerin yanı sıra çeşitli dernek ve platformlar aracılığıyla ata tohumlarının kullanımı teşvik ediliyor. Bu derneklerden biri olan Ata Tohum Takas Derneği, 2021 yılında Ankara merkezli olarak kuruldu ve birçok kentteki temsilcilikleri aracılığıyla faaliyetlerini sürdürüyor.
Ata Tohum Takas Derneği Başkanı Beyazıt Ekiz, derneğin faaliyetlerini ve ata tohumlarının önemini anlattı. Dernek olarak sanal medya ve kendilerine ulaşan platformlar üzerinden üretim sürecinde karşılaşılan sorunlara ilişkin danışmanlık hizmeti verdiklerini belirten Beyazıt Ekiz, şu bilgileri paylaştı:
“Ev yapımı, kalıntı bırakmayan ilaçların nasıl hazırlandığını ve uygulandığını, hastalık ve zararlıların neler olduğunu ve bunlarla nasıl mücadele edilebileceğini öğretiyoruz. Hiç tarım bilmeyen insanlara evlerinin terasında ya da önündeki küçük toprak parçasında nasıl üretim yapabileceklerini anlatıyoruz. Atalarımızın bildiği kadim yöntemleri çiftçilere aktarmaya çalışıyoruz. Yılda en az iki kez takas şenlikleri düzenliyoruz. Bu etkinliklerde ücretsiz tohum alışverişi yapıyoruz. Yerel yönetimlerle etkinlikler düzenliyor, ilköğretim okullarında projeler yürütüyoruz. Yerel yönetimlerin bir kısmıyla tohum bankaları kuruyoruz.”
‘Tohum yoksa gıda üretemezsiniz’
Biyolojik çeşitliliğin korunmasını amaçladıklarını kaydeden Beyazıt Ekiz, geçmişten bugüne aktarılan saf gen hatlarına sahip tohumların ve köylü çeşitliliği olarak adlandırılan popülasyonların gelecek nesillere taşınmasını istediklerini söyledi. Tohumun şirketlerin kontrolünde bir tekel haline gelmesinin önüne geçmeyi hedeflediklerini belirten Beyazıt Ekiz, şöyle konuştu:
“Ata tohumu kullanmak, gıda egemenliğinin en önemli ayaklarından biri. Havanız, suyunuz, toprağınız, güneşiniz olabilir. Ama tohumunuz yoksa gıda üretemezsiniz. Ata tohumu sürdürülebilirdir ve geleneksel bilgiyle birlikte nesilden nesile aktarılabilir. Bu sizin bağımsızlığınızdır. Bir şirkete, kuruma ya da ülkeye bağımlılığı ortadan kaldıracak kilit bir adımdır. Gıda stratejik bir alandır. Tarım şirketlerine bağımlılıktan kurtulmak, sentetik gübre ve pestisit kullanılmadan üretimin çiftçiler tarafından benimsenmesini ve yaygınlaştırılmasını sağlamalıyız. Böylece insanların pestisit kalıntıları nedeniyle hastalanmasının ve toprakların kirlenmesinin de önüne geçebiliriz.”
‘Tarım alanlarını karbon yutaklarına dönüştürebiliriz’
Ata tohumu kullanımının iklim kriziyle mücadelede de önemli bir adım olduğunu ifade eden Beyazıt Ekiz, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Ata tohumu kullandığınızda sentetik gübreyi daha az kullanıyor ya da hiç kullanmıyorsunuz. Biz çiftçilere bunları kullanmamayı öğretiyoruz. Aynı şekilde pestisit de kullanmıyorsunuz. Bunlar kullanılmadığında topraktaki canlıların hayatta kalmasını sağlıyoruz. Ata tohumuyla birlikte toprak işlemesiz ya da azaltılmış toprak işlemeli tarımı öneriyoruz. Atmosferde dolaşan karbonun yüzde 40’lık bir bölümünü toprak işlemesiz tarımla toprağa gömebiliyorsunuz. Yani tarım yapılan alanların tamamını karbon yutağı alanlara dönüştürebiliriz.
Ata tohumları kullanıldığında bitkiler birçok hastalık ve zararlıya karşı daha dirençli olabiliyor. Yerel yönetimler yerel çeşitlilikleri korumalı ve bunları geleceğe aktarmalı. Bu vizyona sahip belediyelerin sayısı hızla artıyor. Çiftçilere fide ve biyolojik gübre desteği de sunmalılar. Bunu yapan belediyeler var ancak sayıları daha da artmalı. Tarımda gıda güvenliğimiz için tohumu ve toprağı korumamız gerekiyor. Yerel yönetimlerin rolü burada çok önemli.”
Kaynak: MA









