Yalan olamayacak kadar görülen bir şey, bir kelime, bir insan, bir grup, bir gün gerçek olup karşımıza çıkıyor. Bildiklerimiz ve öğrendiklerimiz maskelerini değiştiriyor. Yani hayat ve ölüm yer değiştiremeyecek ve kıyaslanamayacak kadar uzak yerlerde. Ama dünyanın ezberlediği ve bizim gördüğümüz sıklıkla; ırak olan yakınlardan görür.
Günbegün değişen Türkiye gündemi 103 yıllık Cumhuriyet’in başından beridir Osmanlı’dan devraldığı Kürt meselesinden dolayı biriken yapısal sorunlarla karşı karşıya. Çıkmaz sokağı Türkiye’nin; Kürt haritası. İki yılı aşkın süredir krizlerle beraber devam eden bir süreçten geçiyoruz. Elli yıla yakın süren bir savaşın nihayete ermesi için başlatılan bu süreç, nihayetinde barışı hedefliyor. Muhatapların dediği bu, biz de şahidiz, en azından.
Tüm bunlar anbean yaşanırken her Kürdün maruz ya da mahkûm kaldığı hapishaneler bir türlü devletin gündemine girmiyor. Tam tersi, devlet süreç içinde cinayet işliyor. Geçtiğimiz günlerde hasta tutsak Tuncer Sağlam’ın yaşamını yitirmesi dümdüz bir cinayet olarak addedildi. Sağlam’ın hayatını kaybetmesinden sonra yakınlarının ve avukatların açıklamaları bunun kasti bir ölüme sebebiyet verdiğini gösteriyor.
Devlet hapishaneleri şehirlerden ve insanlardan uzak yerlere taşıdığı gibi, orada tutulanları da gözden ırak yerlerde görüyor. Oysa MED Tutuklu ve Hükümlü Aileleri ile Hukuki ve Dayanışma Dernekleri Federasyonu (MED TUHAD-FED) Eşbaşkanı Kerem Canpolat, sürecin başlangıcından bu yana hapishanelerde 15 hasta tutsağın yaşamını yitirdiğini açıkladı. Yine Özgürlük İçin Hukukçular Derneği’nin (ÖHD) 2026’nın ilk 10 ayındaki verilerine göre, en az 116 tutsağın tahliyesi ne olduğu belirsiz bırakılan ve adına İdare ve Gözlem Kurulları denilen yapı tarafından engellendi.
Haberlerden devam edelim; Yine 34 yıldır hapishanede bulunan Nurettin Ataman’ın tahliyesi bugüne kadar 10 kez ertelendi. 32 yıldır cezaevinde olan Ali Murat Çelik’in tahliyesi ise 9 kez ertelendi. Hakkında herhangi bir disiplin soruşturması bulunmayan Çelik’in tahliyesi, “pişmanlık duymadığı” iddiasıyla ertelendi. Ahmet Abdi İbrahim’in tahliyesi de 7. kez ertelenmiş oldu.
Çünkü basından nakletmek gerekiyor yine; 27 yıldır hapishanede olan Newroz Bozkurt, kronik Lenfositik Lösemi hastası. 14 Kasım’da Sincan Kadın Hapishanesi’nde tutulan Bozkurt, Sincan Devlet Hastanesi’ne kaldırılmış, sağlık durumunun ağırlaşması nedeniyle Etlik Şehir Hastanesi’ne sevk edilmişti. Newroz Bozkurt’un hastanede tetkik ve tedavi süreci devam ederken, günlük yaşamını ve en temel ihtiyaçlarını karşılayamaz durumda olduğu aktarılıyor.
Devam edelim; 10 yıldır hapishanede olan ve son olarak Kayseri Bünyan Kadın Hapishanesi’nde tutulan siyasi tutsak Evin Zapsu, 4. evre rahim kanseri tanısı konulduğu ve kanser hücrelerinin iç organlara yayıldığı tespit edilmesine rağmen tahliye edilmiyor.
Hal böyle iken devlet ve hükümet ısrarla ‘süreç tıkır tıkır işliyor’ dese de hapishanelerdeki hasta tutsakların kapısı bile tıklanmıyor. Zamana yayılan idamın hâlâ yürürlükte olduğu ve mezara kadar kelepçe politikasının sürdürüldüğü zamanların içinde gelecek görülmüyor. Tüm bunlar Kürtlerde öfke biriktiriyor. İşte bu yüzden tutsak yakınları ve insan hakları savunucuları olmak üzere birçok kesim Adalet Bakanlığı önünde günlerdir nöbet tutuyor.
Karşı çıktığı yasaların verdiği hükümleri yani ‘cezaları’ bile bitiren siyasi tutsaklar keyfi bir şekilde engelleniyor. Dile kolay, 30 yıl hapishanelerde tutulan insanlara, tam kapı aralanmışken ‘pişman mısın’ sorusunu sormak zalimlik değil, utanç duymaktır. Eşik geçildi, devlet artık hapishane sınavında ve açılan kapı adımları bekliyor.
Önemli gelişmelerin beklendiği bu günlerde, bir geliş değil de bir gidiş hapishanelerden başlamalı. Savaşın ve sürecin yani mücadelenin ve müzakerenin esas özneleri ne hapishanelerde tutulmalı ne de hesaplarda. İnsan rakam değildir, çünkü rakamlara inanmıyoruz, bizzat yaşıyoruz.









