Son 35 yılda 31 kilometrekare küçülen Wan Gölü’nde ekolojik tahribat derinleşiyor. Tarım ve enerji politikalarına dikkat çeken Wan Ekoloji Derneği Eşsözcüsü Erdoğan Ödük, ‘Bölge ekosistemini yerle bir edecek bir gidişata doğru yol alıyoruz’ dedi
Türkiye’nin en büyük gölü olan Wan Gölü, ekolojik tahribat ve yanlış su politikaları nedeniyle küçülüyor. Anadolu Su Altı Araştırmaları ve Sporları Derneği’nin (ASAD) raporuna göre gölün yüzey alanı son 35 yılda 31 kilometrekare azaldı. İklim değişikliği, bilinçsiz tarımsal sulama, sondajlar, HES’ler, kirlilik ve sazlık alanların yok edilmesi su kaybının başlıca nedenleri arasında gösteriliyor.
Wan Ekoloji Derneği Eşsözcüsü Erdoğan Ödük, göldeki küçülmenin yalnızca küresel iklim değişikliğiyle açıklanamayacağını belirterek tarım ve enerji politikalarına dikkat çekti.
‘Tarım ve enerji politikaları ciddi sıkıntılar yaratıyor’
Wan Gölü’nün kuzeyinde, Tatvan-Erciş hattında binlerce sondaj alanı bulunduğunu belirten Erdoğan Ödük, artezyen kaynaklarından çekilen suların bilinçsizce tarımsal sulamada kullanıldığını söyledi. Pestisit kullanımının toprağı kirlettiğini ve insan sağlığını tehdit ettiğini belirten Erdoğan Ödük, kontrolsüz su tüketiminin gölü besleyen kaynakları da azalttığını ifade etti.
Erdoğan Ödük, “Son 35 yıldaki küçülmenin temel sebeplerinden biri bölgede uygulanan tarım ve enerji politikalarıyla ilgili çok ciddi sıkıntılar. Binlerce sondaj alanı çok vahşi bir şekilde sulama yapıyor. Bunların hepsi taban suyu seviyesinde ciddi bir düşüşe neden oluyor” dedi.
HES’ler göle ulaşan suyu kesiyor
Gölü besleyen akarsular üzerindeki HES’lerin su akışını kısıtladığını belirten Erdoğan Ödük, Zilan Deresi başta olmak üzere birçok akarsuda su seviyesinin düştüğünü söyledi. Dere ıslahı çalışmalarıyla açılan yan kanalların tarımsal sulamada kullanılması da göle ulaşan su miktarını azaltıyor.
Bu müdahalelerin inci kefalinin üreme alanlarına zarar verdiğini belirten Erdoğan Ödük, 2016 yılında yayımlanan bilimsel çalışmalarda Erdîş’in Kömürcük köyündeki balıkların yumurta bırakma alanlarının zarar gördüğünün ortaya konulduğunu hatırlattı.
Sazlıkların yok edilmesi yaban hayatını tehdit ediyor
Göl kıyısındaki sazlık alanların turizm faaliyetleri kapsamında doldurularak ticarileştirildiğini belirten Erdoğan Ödük, su seviyesindeki düşüşün kalan sazlıkları da kuruma ve yangın riskine açık hale getirdiğini söyledi.
Sazlıkların kuşların üreme ve barınma alanları olduğunu, vaşaklar ve yaban domuzları gibi türlere de koruma sağladığını belirten Erdoğan Ödük, Westan’ın (Gevaş) Göründü ve İnköy arasındaki sazlıkların vaşakların üreme alanları açısından önemli olduğunu kaydetti.
‘Bölge ekosistemini yerle bir edecek bir gidişat var’
Göldeki tahribatın sürmesi halinde bölge ekosisteminin ciddi zarar göreceği uyarısında bulunan Erdoğan Ödük, sorunun yalnızca küresel iklim değişikliğine bağlanamayacağını vurguladı.
Erdoğan Ödük, “Bunu sadece küresel bir sorun olarak yorumlarsak yerel düzeyde yapılan bütün olumsuzlukları görmezden geliriz. Çok ciddi anlamda bölge ekosistemini yerle bir edecek bir gidişata doğru yol alıyoruz” dedi.
Wan Gölü’nün yalnızca Wan’ı değil, birçok ilçesini de etkilediğini belirten Erdoğan Ödük, merkezi ve yerel yönetimlerin ortak bir koruma politikası geliştirmesi gerektiğini söyledi.
Haber: Zeynep Durgut \ MA









