2027 yılı bütçe teklifinde savunma ve güvenlik alanlarına ayrılması öngörülen kaynak 3 trilyon 454 milyar TL’ye ulaştı. Silah, mühimmat ve savunma sistemleri alımlarına ilişkin ödeneklerde yüzde 229 artış öngörülürken, harcamaların önemli bir bölümünün Meclis denetimi dışındaki fonlardan karşılanması dikkat çekti
Meclis Plan ve Bütçe Komisyonu’nda görüşmeleri süren 2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi’nde, en dikkat çekici artışlardan biri bu yıl da savunma ve güvenlik harcamalarında yaşandı. Bakanlık bütçesi, Meclis Plan ve Bütçe Komisyonu salonunda görüşülecek. En tartışmalı başlığın “mal ve hizmet giderlerine” ayrılan bütçe olması bekleniyor.
Bu yıl da Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan bütçenin dağılımına bakıldığında ise toplumsal refah, eğitim ve sağlık gibi kalemler daraltılırken, iktidarın tercihini bir kez daha silahlanma ve savaş politikalarından yana kullandığı açığa çıkıyor.
Savunma bütçesine bir yılda 710 milyar TL eklendi
2026 yılı bütçesinde 822 milyar 930 milyon TL olan bakanlık ödeneği, 2027 teklifinde 710 milyar TL’lik net artışla 1 trilyon 532 milyar 647 milyon TL’ye yükseltildi. 230 kamu idaresinin yer aldığı genel bütçeden tek başına yüzde 5,2 oranında pay alan bakanlık, en fazla ödenek aktarılan 5’inci kurum oldu. 2023 yılında yüzde 4,1 olan genel bütçe payının 4 yılda ulaştığı bu seviye, güvenlikçi politikaların mali faturasını da görünür kıldı.
Bütçedeki yükseliş 2029’a kadar sürecek
Orta Vadeli Program (OVP) verilerine bakıldığında ise bu tırmanışın önümüzdeki yıllarda da hız kesmeyeceği görülüyor. Programa göre bakanlık bütçesinin 2028’de 1 trilyon 799 milyar TL’ye, 2029’da ise 2 trilyon 65 milyar TL’ye çıkarılması öngörülüyor. Buna göre, 2026-2029 dönemindeki toplam artış yüzde 151’i bulacak.
936,6 milyar TL’lik kaynak operasyon ve tedarike ayrıldı
Bütçe cetvelleri incelendiğinde, 1,53 trilyon TL’lik kaynağın büyük bölümü doğrudan operasyonel harcamalara ve askeri tedariklere aktarılacak. Bakanlık bütçesinin en büyük kalemini “mal ve hizmet alımları” oluşturuyor. Mal ve hizmet alım giderleri için yaklaşık 936,6 milyar TL ayrıldı. Bu tutar, 2026 yılındaki 362,7 milyar TL’ye kıyasla önemli bir sıçrama gösteriyor. Personel giderleri için 501 milyar 511 milyon 431 bin TL, sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi giderleri için ise 61 milyar 527 milyon 28 bin TL planlandı. Böylece personel ve ilgili giderler toplam bakanlık ödeneğinin yaklaşık üçte birini oluşturuyor. Artışın yüzde 80,9’u ise mal ve hizmet alımlarından kaynaklanıyor.
Güvenlik harcamalarıyla toplam kaynak 3,4 trilyona ulaştı
Güvenlik ve savunma bütçesi sadece Savunma Bakanlığı bütçesinden oluşmuyor. Savunma Bakanlığı’nın yanı sıra İçişleri Bakanlığı’na bağlı iç güvenlik harcamalarına bakıldığında bu ödenek 1 trilyon 248 milyar TL olarak öne çıkarken, resmi açıklamalara göre savunma ve güvenlik ödeneği toplamı 2 trilyon 206 milyar TL olarak ön görülüyor. Söz konusu harcamalara Savunma Sanayii Destekleme Fonu (SSDF) dahil edildiğinde ise savunma ve güvenlik alanlarına toplam 3 trilyon 454 milyar TL kaynak ayrılması öngörülüyor. Bu tutar merkezi yönetim bütçesinin yaklaşık yüzde 12,7’sine denk düşüyor.
Silah ve mühimmat ödeneklerinde yüzde 229 artış
Söz konusu kalemler dikkatte alındığında ise Savunma Bakanlığı, güvenlik bütçesi ve SSDF için öngörülen harcamalarla silah, mühimmat, silah sistemleri ve diğer savunma araçları alımlarına ilişkin ödeneklerde yüzde 229 artış yapıldığı görülüyor. Bu kalemler ve harcamalar ise 2027 bütçesindeki en dikkat çekici yükseliş olarak öne çıkıyor. Artış; yeni platformların tedariki, mevcut sistemlerin modernizasyonu ve farklı harekât ihtiyaçlarına yönelik ekipman temini için planlandı. İnsansız savaş uçakları, “HÜRJET” ve “ÇELİKKUBBE” hava savunma mimarisinin bileşenleri gibi projeler de bu çerçevede değerlendiriliyor.
Silahlanma harcamalarının bir bölümü bütçe dışında
Resmi bütçede yer alan bina, tesis ve doğrudan makine-teçhizat alımlarını içeren “Sermaye Giderleri” kalemine sadece 8,1 milyar TL (yüzde 0,53) ayrılması dikkat çekti. Resmi bütçenin dışına bakıldığında ise; İHA ve SİHA alımları, savaş uçağı modernizasyonları ve ağır silah tedarikleri gibi devasa maliyetli projelerin merkezi bütçe cetvellerinde görünmemesi, bu harcamaların SSDF gibi Meclis denetimi dışındaki fonlar üzerinden finanse edildiğini ortaya koydu. Bu durum, gerçek savaş ve silahlanma harcamalarının Meclis’e sunulan 1,53 trilyon TL’lik rakamın üzerinde olduğunu gösterirken, SSDF harcamaları dikkate alındığında açığa çıkan yüzde 229’luk artış da görünmez kılınıyor.
Savunma harcamaları genel bütçenin iki katı hızla arttı
Önceki yıl düzenlenen bütçede Savunma Bakanlığı’na ayrılan ödenek 822 milyar 930 milyon TL iken 2027 teklifindeki nominal artış yüzde 86,2 olarak gerçekleşti. Mal ve hizmet alımları 362,7 milyar TL’den 936,6 milyar TL’ye yükselirken, personel giderleri de 395 milyar TL seviyesinden 501,5 milyar TL’ye çıktı. Toplam savunma ve güvenlik harcamaları ise bir önceki döneme göre yaklaşık yüzde 83,5 artışla 2 trilyon 206 milyar TL’ye ulaştı. Bütçenin geneli yüzde 44 civarında artarken, savunma harcamalarındaki artış, genel artışın yaklaşık iki katı hızda gerçekleşti.
Haber: Ömer Güngör \ MA









