COP31’den çözüm beklemediklerini belirten DEM Parti Eş Genel Başkanı Tülay Hatimoğulları, ‘Çözümü doğayı savunanlarda görüyoruz. Şimdi ekoloji mücadelesini büyütmenin tam zamanı’ dedi
COP31’in iklim kriziyle mücadele, ekolojik yıkım, enerji politikaları ve iklim adaleti başlıklarına ilişkin konuşan DEM Parti Eş Genel Başkanı Tülay Hatimoğulları, “Dünya hepimizin, gelecek hepimizin ve bizler geleceğimizi kurtarmak için mücadelemizi ileri bir seviyeye taşıyacağız” dedi.
Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Eş Genel Başkanı Tülay Hatimoğulları, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31’inci Taraflar Konferansı’na (COP31) ilişkin Antalya’da basın toplantısı düzenledi. Bir otelde gerçekleştirilen toplantıda konuşan Tülay Hatimoğulları, COP31’in iklim kriziyle mücadele, ekolojik yıkım, enerji politikaları ve iklim adaleti başlıklarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
COP31’e değinen Tülay Hatimoğulları, “Türkiye’nin dört bir yanından doğayı yaşamı havayı suyu bütün canlıların yaşamları için mücadele eden değerli yol arkadaşlarımızla mücadele arkadaşlarımızla bugün Antalya’dayız. Dünya ölçeğinde bir katılım var. COP31’e devletler, temsilcileri katılıyor, şirketler katılıyor. Şirketlere yakın sivil toplum örgütleri katılıyor ve aslında dünyayı nasıl kurtaracağımızı tırnak içinde söylüyorum bunun arayışı içinde olduklarını söylüyorlar. Oysa bütün bunlar aslında dünyayı karanlığa sürükleyen, bütün canlıların hayatını kasteden sistemin devamı için COP31’i bir kılıf haline getirdiklerinin altını özellikle çizmek isterim. Sermaye düzeni, vahşi kapitalizm, sınırsız büyüme ve kârını olanca hızıyla artırma derdine düşmüş durumda ve doğa talanından asla vazgeçmediği gibi bunu gittikçe derinleştiriyor. Bütün bunlar kâr için yapılanlar. Dünyada ve Türkiye’de bu talana karşı büyük emeklerle direnen kadınlar, köylüler, gençler, ekoloji hareketinin mücadelecileri hepinizi saygıyla sevgiyle selamlıyorum. Doğa, su hava satılık değildir diyen, emek doğa yaşam özgürleşecek diyen bütün mücadele yoldaşlarıma buradan bir kez daha selamlarımı iletiyorum. Selam bitkisiyle hayvanıyla insanıyla bütün varlıklarıyla doğanın yaşam hakkı için mücadele edenlere selam olsun, selam olsun COP31’e karşı alternatif mücadele yürüten bütün yaşam mücadelecilerin binlerce kez selam olsun” dedi.
‘İnsanca muamele eden bir düzeni kuracağız’
HABAŞ’da yaşanan iş cinayetinde 19 emekçinin hayatını kaybettiğini hatırlatan Tülay Hatimoğulları, yaşamını yitirenleri anarak, “19 insan hayattan koparıldı. Neden? Şimdi bu COP31’de boy gösteren sermayenin ve şirketlerin kar hırsı yüzünden. İşçi sağlığı ve iş güvenliğini hiçe sayan ve burada masraf yapmaktan kaçınarak işçiye bir eşya, bir demir parçası muamelesi yapan patronların sebep olduğu ihmalin sebep olduğu iş cinayeti. Ve bu iş cinayetini protesto etmek isteyen işçiler jandarmaya dövdürülüyor patronlar tarafından. Bunu asla kabul etmiyoruz. Ben bir kez daha Aliağa’da yaşanan iş cinayetinde yaşamını yitiren bütün işçi kardeşlerimizin ailelerine ve bütün Türkiye halkına başsağlığı dileklerimizi iletiyorum. Yaralılara acil şifalar diliyorum. Şu bilinsin ki biz işçinin, emekçinin sonuna kadar yanındayız. Sonuna kadar onların mücadelesini destekliyor. Onların mücadele mücadelesi bizim mücadelemizdir. Emekçilere sözümüz olsun artık bir insan dahi ihmaller silsilesi, işçinin hayatını yok sayan sebepler nedeniyle yaşamdan koparılmayacağı bir düzeni, adil eşit işçiye insanca muamele eden bir düzeni kuracağımızın sözünü de burada bir kez daha veriyoruz” diye konuştu.
‘Dünyaya sesimizi duyuracağız’
Tülay Hatimoğulları konuşmasını şöyle sürdürdü: “İktidar Antalya’da düzenlenen COP31 talanının reklamını yapıyor, kapitalist sistemin doğayı koruyoruz yalanıyla örgütledikleri iklim zirvesine alternatif olarak Halkların İklim Zirvesi aylardır büyük bir hazırlığın içinde ve buna karşı güçlü bir mücadeleyi Antalya’da örgütledi. Birazdan mitingimizle bütün Türkiye ve dünyaya sesimizi duyuracağız. DEM Parti olarak bizler ekoloji mücadelesinin doğrudan bir parçasıyız. Bugün dünyanın herhangi bir yerinde kuraklık, sel, doğal varlıkların yok oluşunu izliyorsak emin olun ki bu felaketin mimarı devletler ve sermayedir. Yani vahşi kapitalizmin bütün adresleriyle kendisidir. Devletin ve sermayenin el ele vererek düzenlediği COP31 yaşama karşı sermayenin, topluma karşı iktidarın, doğaya karşı talanın adıdır. Yani sömürünün ta kendisidir. İklim krizi bir sınıf sömürü ve adalet sorunudur. İklim krizinin sebebi bitmeyen kar hırsıdır. Bir azınlık zengin tabakanın Karun kadar zenginleşmesi için Dünyadaki 8 milyar insanın ve milyarlarca canlının yok olmasına sebep verecek bir düzeni kurmaya devam ediyorlar ve dünyayı yaşanmaz bir cehenneme dönüştürmek için adeta bir çaba içindeler. Bu çabaların bugünkü adreslerinden biri Antalya’dır.
Türkiye Avrupa’nın çöp merkezi
Bu sebeple biz de Antalya’da dünyayı, yaşamı, nefesi, doğayı savunmak için buradayız, bir aradayız. İktidar Antalya COP31’i adeta bir reklam panosuna çevirmiş durumda. Antalya muhteşem doğasıyla, tarihiyle, birikimiyle gerçekten ortak yaşam için son derece güzel bir kentimiz. Ve bütün dünyadan insanlar bugün bu kentte bir arada. Bu iktidar Türkiye’yi Avrupa’nın çöp merkezi, sermayenin Türkiye’nin ucuz iş gücü haline getirmiş durumda. Bu yaklaşım Türkiye’yi adeta felakete sürüklemektedir. Bakın Türkiye’de başınızı hangi yöne çevirirseniz bir ekokırım hali ile karşılaşırsınız. Yayınlanan maden haritalarında inanın boş bir nokta dahi bulamazsınız. Bugün Türkiye’de Barış ve Demokratik Toplum Süreci’ni konuştuğumuz, silahların sustuğu bugünlerde Kürdistan illerine olanca hızıyla kapitalizmin ve sermayenin girişini görüyoruz. Kürdistan’da kentlerinde doğanın nasıl talan edildiğini görüyoruz. Ege’de, Karadeniz’de, Akdeniz’de yaptıklarının fazlasını yapmak üzere şu anda Kürdistan kentlerini hedeflediklerinin altını bir kere daha çizmek isteriz. Her birimizin doğduğu köy, yazın çıktığı yaylalar, geçimini sağlamak için çalıştığı toprakları ve her biri köylü için üretici için bir yaşam alanı. O toprak, o ağaçlar, o doğa varlıkları orada yaşayan insanlar için bir nesne değil, bir eşya değil. Kapitalist sistem için bir eşya gözüyle bakabilirler. Her şey yeşil dolarlarla donanmış bir meta. Ama orada yaşayan insanlar için meta değildir. O yaşamın doğrudan bir parçasıdır. Duygusunu yaşadığı, hissini yaşadığı, hayalini kurduğu, sevdiği bir ortamdır oralar ve insanları bu ortamlarından koparmak istiyor bu sistem.
‘7554 sayılı iklim kanunu tanımıyoruz’
Çok değil daha geçen haftalarda Amed Sur’da eşzamanlı Ordu Perşembe Yaylası’nda Muş’un Varto ilçesinin, Gümüşhane’nin tamamında, Uşak’ta, Artvin’de her yerde yaşam mücadelesi var. Ağrı Diyadin’de yaşam alanlarını ve doğal varlıkları korumak için yükselen itirazlar bu mücadelenin çok güçlü bir parçası. İktidar bu ülkeyi, insanını ve toprağını sevseydi bakın 7554 sayılı kanunu yani talan yasasının çıkarmazdı. Bizler talan yasasına karşı çıktık. Muhalefet olarak güçlü bir muhalefet yürüttük. İklim değil sistemi değiş değiştirin çağrıları yaptık. Ama buna rağmen yine bu talan yasasını çıkardılar. Bu pervasızlığa karşı bizler de şunu diyoruz. 7554 sayılı iklim kanunu tanımıyoruz. Bizim açımızdan yok hükmündedir. Ve devlet ve sermaye ortaklığıyla bu dünyayı yaşanmaz bir hale getirdiler.
‘Çanlar kimler için çalıyor’
Dünya Meteoroloji Örgütü’nün hazırladığı COP31 iklim durumu güncellemesi raporuna göre küresel sıcaklıkların, okyanustaki ısı birikiminin ve deniz seviyesindeki yükselişin rekor düzeylere ulaştığının altı çiziliyor. Ocak ve Eylül ayı arası yani 2026’nın Ocak ve Eylül arası küresel yüzey sıcaklığı yaklaşık 1.47 derece yükselmiş. Bu oran uzun vadede Paris iklim anlaşmasında kararlaşılmış olan 1,5 dereceye neredeyse bu kısacık zaman diliminde ulaşmış durumda. 2027 çok sıcak geçecek. Bugün sarsıcı etkilerini yaşadığımız iklim olaylarının daha da artacağı anlamına geliyor. Ve buradan bizler soruyoruz, çanlar kimin için çalıyor? Çanlar doğa için, yaşam için, bizler için çalıyor. İklim değişikliği performans endeksine göre Türkiye iklim politikaları ve sera gazı emisyonundaki artış eğilimi nedeniyle düşük puan alarak 64 ülke arasında 53’ncü sırada yer aldı. Evet, yanlış duymadınız, 64 ülkede Türkiye 53’ncü sırada. Bu kadar durum vahim ve kötü demektir. Bu raporlar ayan beyan ortadayken zirvenin ilk günlerinde ve Gabar’da iki petrol sahasının keşfedildiği müjdelendi. Bütün dünya fosil yakıtlardan çıkış için somut adımlar beklerken Türkiye hala bulduğu petrolü müjde diye topluma sunmaktan geri adım atmıyor. İktidar temsilcileri Antalya’da kuzeyle güney arasında köprü olma, uygulama, COP’u inşa etme ve 1,5 derece hedefini koruma vadi ile uluslararası kamuoyunun gözleri önünde güzel sözler söylüyorlar. Ama bu güzel sözlerin hiçbiri doğru değil. Uygulamada bu güzel sözlerin hiçbirinin karşılığı yok. Doğayı ve insan yaşamını savunanlar açısından hiç de olumlu karşılanan uygulamalar ve sözler değil.
Türkiye en ağır ekokırım yaşıyor
Türkiye coğrafyası tarihin en ağır ekolojik yıkımını, ve atık sömürgeciliğini, sermaye yağmasını ve ekokırımı yaşıyor. Düşünün ki sıfır atık söylemini uluslararası vitrine çıkaranlar Türkiye’yi açık bir çöp sahası haline getirmiş durumdalar. Atık meselesini de alışkanlıktır, kültürdür diye yurttaşın sırtına yüklemeye çalışıyorlar. Oysa bu bir sistem sorunudur. Katılımcılar bile COP31 değil ÇÖP31 diyorlar. Peki bu yaz Adana’dan, Mersin’den, Antalya’dan, Muğla’ya kıyılara varan mikroplastikler neyin sonucu? Bu kirlilik neyin sonucu? Bakın 2025 verilerine göre Avrupa Birliği’nden 510 bin ton, İngiltere’den 140.000 ton olmak üzere toplam 650 bin ton çöp ithal edilmiş, atık ithal edilmiş. Bu ithal atıkları yüzde 60’ı tarım havzası olan Adana’da dökülüyor. Adana’nın Küçük Dikili Mahallesi, yoksul bir mahalle ve bütün dönüşüm burada. Düşünün ki bir şirket Limak Holding kadınların liderliğinde iklim ekonomisinin yeniden şekillendirilmesi paneli düzenliyor ve dünyadan birçok kadınla iklim tartışmalarında sürecin karar alıcıları olmaları gerektiğini tartışıyor.
COP31’de sembolik olarak zeytin ağaçları dikiyor
Aynı Limak, 88 yaşındaki Zehra Nene’ye neler yaptı hatırlıyorsunuz değil mi? Zehra Nene’nin kendi ağacına sarılarak nasıl ağladığını sanırım bütün Türkiye ve bütün dünya hatırlıyor. Bunun müsebbibi işte bu göz boyamaya çalışan Limark şirketinin kendisidir. Ve yine aynı şekilde Atbelen’de Necla Işık, kızı Esra Işık’a yapılanları hepimiz hatırlıyoruz değil mi? Nasıl gözaltına alındıklarını, Esra’nın nasıl hapiste tutulduğunu, tepkiler üzerinde sonradan serbest bırakmak zorunda kaldı. Yine aynı köylüleri, aynı Limak şirketi ve onu koruyan devletin, kolluk kuvvetinin oradaki köylülere nasıl şiddet uyguladığını, nasıl jopladığını hepimiz hatırlıyoruz. Ve yatağın Milas’taki termik santraller için kömür ulaşsın diye zeytinliklerin kökünden nasıl söküldüğünü sanırım hepimiz hatırlıyoruz. Ama utanmadan sıkılmadan COP31’de sembolik olarak zeytin ağaçları dikiyorlar. Zeytinsever gözüküyorlar, doğasever gözüküyorlar. Oysa çatır çatır zeytinlikleri nasıl söktüklerini hepimiz çok iyi biliyoruz.
COP31 tek kelimeyle zalimlerin zirvesidir
İklim krizinin sorumlularından hesap sorulması gereken bir masada kimler var biliyor musunuz? Cengiz var, Limak var, Rönesans var, Sinpaş var. Ekolojik tahribatla, çevre davalarıyla ve doğa üzerindeki etki gündeme gelen şirketlerin ta kendisi o masada oturuyor. Ama Muş Varto’da toprağına, suyuna ve yaşam alanlarına sahip çıkmak için direnen köylüler yok. Ordu’da Perşembe Yaylası’nda Çambaşı’nda maden projelerine karşı çıkan yaylacılar yok. Akbelen’de zeytinliklerini, ormanlarını, köylerini savunan ikiz köylüler yok. Cerattepe’de yaşam alanlarını savunan Artvinliler yok. Kaz dağlarında madencilik madencilik faaliyetlerine karşı çıkanlar, direnenler yok. Akseki’de ormanları ve su varlıklarını korumaya çalışanlar yok. Antakya’da zeytinliklerine sahip çıkan deprem zedeler yok. Ağrı Diyadinliler, Siirt’te yaygınlaşan orman kesimlerine karşı direnenler yok. Bu zirve tek kelimeyle söyleyecek olursak zalimlerin zirvesidir. Kar hırsından gözü dönenlerin, devleti, doğayı yok sayanların zirvesi oldu bu ve bu zirveyi kendi çıkar amaçları çerçevesinde kullanmaya çalışmaktalar. Dünya hepimizin, gelecek hepimizin ve bizler geleceğimizi kurtarmak için, insanların ve bütün canlıların geleceğini kurtarmak için mücadelemizi çok daha ileri bir seviyeye taşıyacağız. Bu da buradan Antalya’dan bütün Türkiye’ye ve bütün dünyaya sözümüz olsun.
Kente suç işlediler
Düşünün ki bir kentte suç işleyenler, ‘Biz dirençli kentler oluşturacağız’ diyorlar. COP31’in resmi gündemlerinden bir tanesi de dirençli kentler meselesi. Dereleri betonlaştırıyorlar. Sel felaketlerinin önlerini açıyorlar. Konutlarda asla bir iyileştirme yapılmıyor. Depreme dayanıklı kentler İnşa edilmiyor. Yaşam alanları bu anlamıyla konutlar güçlendirilmiyor ama ‘Biz dirençli kentler oluşturacağız’ diyorlar. Daha bir ay önce yağan yağmurlardan İstanbul’un, Kocaeli’nin, Antalya’nın nasıl sele kapıldığını sanırım hepimiz gördük. Orada kaç yurttaşımızın yaşamına mal oldu bu sel değil mi? Tarım arazileri sel altında kaldı. Evler, iş yerleri sel altında kaldı. Ve son birkaç yüzyılın en büyük kaybını yaşadığımız Maraş-Antakya merkezli depremi hatırlayın. Onlar 53.000 dedi. Ama gerçek rakam bu değil. Ve bu kadar büyük bir depremi yaşamamıza son birkaç yüzyılın en büyük kaybını vermemize rağmen hala sözde dirençli kentler diyorlar. Hala önlem almıyorlar. Fay hattı üzerindeki bölgelerde iyileştirmeye ve önlem almaya dönük hiçbir çaba ve hiçbir çalışma yok. Adıyaman’da, Hatay’da hala çok sayıda insan konteynırlarda hayatını devam ettirmek zorunda.
Hesap sorma zamanı
Hakikaten sözün bittiği yerdeyiz. Ekolojik yıkımın sorumlularından hesap sorma zamanı, iklim krizini yaratanlara karşı mücadele etme zamanı, yaşamı savunanların adalet talebini duyma ve duyurma zamanı, geçim kaynaklarını yok eden politikalara son verme zamanı, yaşamı yeniden üreten kadınların sözünü ve mücadelesini büyüt zamanı. Halkların iradesini yok sayan projelere karşı müşterek yaşamı savunma zamanı. Gıdayı, suyu ve enerjiyi piyasanın değil yaşamın ortak değeri olarak savunmanın tam da zamanı. Savaşların ve sömürünün karşısında barışı, adaleti ve özgür yaşamı büyütmenin zamanı. Ve biz bunun için çalışmalarımızı sonuna kadar devam ettireceğiz.
Şimdi ekoloji mücadelesini büyütmenin tam zamanı
COP31’den çözüm beklemiyoruz. Çözümü kendimizde arıyoruz. Çözümü doğayı savunanlarda görüyoruz. Ve şimdi ekoloji mücadelesini büyütmenin tam zamanı. Çözümü krizi yaratanların insafına bırakmayacağız. Çözümün öznesi yaşam alanlarını savunan herkes, emeğine sahip çıkan işçiler, kadınlar, gençler, yerli halklar ekoloji mücadelesinin kendisi yani. Antalya’nın gündeminde sadece görkemli salonlarda sözler verip eyleme geçmeyenler yok. Antalya’nın gündeminde alternatif örgütlenmeyi savunan dünyanın dört bir yanından gelen insanlar var. 2021 COP26 İskoçya Glasgow’dan, 2025 COP30 Brezilya Belém’den sonra bugün Türkiye’de halkların ortak mücadelesinde buluştu. Kapitalist sistemin üretim ve tüketim modeli doğayı, havayı toprağı, sınırsız hammadde deposu olarak gördü ve dünyayı aynı zamanda bir atık sahası olarak görmeye devam etti. Ve biz DEM Parti olarak bütün bunları kökten reddediyoruz.
Barışmalıyız
Dünyada 1.3 milyar engelli var. Türkiye’de 10 milyonun üzerinde engelli var. Bunların aileleriyle birlikte düşündüğümüzde Türkiye’deki ve dünyadaki engelliliğin ne kadar geniş bir toplumsal toplumsal mesele olduğunu hepimiz görebiliyoruz. Biz engelli yurttaşlarımızla beraber kentlerin engellilere uygun bir şekilde dizayn edilmesi gerektiğini savunuyor ve bunu aynı zamanda çalışmalarımızın merkezine alıyoruz. Fizyoçeşitlilik ve nöroçeşitlilik gözetilmelidir. Bu politikalar geliştirilirken ama ne yazık ki bu sistem engellileri de yok sayıyor. Militarizm, savaş ve askeri yasak bölgeler, güvenlikçi politikalar, coğrafyamızı, meraları, ormanları yıkıma uğrattı, uğratıyor. Biz ekokırımın uluslararası hukukta suç sayılmasını ve tahrip edilen ekosistemlerin ekolojik onarım bütçesiyle iyileştirilmesini, toplumsal barışın doğayla barışılması anlamına geldiğinin altını özellikle çiziyoruz. Şırnak’ta Besta’da bir nöbete katıldık. Ağaçlar kesiliyor, o ağaçların gövdeleri satılıyor. Halk buna karşı direniyor. Besta’da Kürt bir anne kendi ana diliyle şunları söyledi. Biz Türkiye’de 50 yıldır barış mücadelesi veriyoruz. Türkiye’nin barışı için mücadele ediyoruz. Kürt sorununun barışçıl ve demokratik yöntemle çözülmesi için mücadele ediyoruz. Biz barışırken silahlar susacak evet ama ağaçlarımızla da barışmayı öğrenmeliyiz dedi. Bu o kadar önemli bir vurgu ki bizler ağaçlarımızla da barışmalıyız.
Mutlaka başaracağız
Başka bir dünya mümkün ve grup Moğollar’dan Cahit abi’nin bestelediği şarkı sanırım hepimizin hafızalarındadır. Bu dünya bizim kirletmeyelim. Birbirimize zehretmeyelim. Bu dünya düzeni kesinlikle değişecek. Bu dünya düzeni zehir saçıyor ve biz bu düzeni değiştireceğiz. Bu böyle gitmez. Gezegeni koruyacağız ki geleceği koruyabilelim. Ülkemizden başlamalıyız ki bu mücadeleyi uluslararası bir zemine, bir enternasyonalist zemine hep beraber taşımayı başaralım. Bedeli ne olursa olsun, kuşu, böceği, ağacı, yaprağı yani bütün canlıların yaşam hakkını sonuna kadar savunacağız. Nehirler, dereler, sular özgür akacak ve onların haklarını sonuna kadar savunacağız. Yaşam için hep birlikte mücadele edeceğiz ve bizler mutlaka kazanacağız. Dünyayı kirletenler sanıldığı kadar kuvvetli değil. Bu sistem, bu sistemi inşa edenler kapitalizm, vahşeti zannettiğimiz kadar güçlü değil. Yeter ki biz bütün dünya halkları işçileri, emekçileri, kadınlar, gençler, doğa ve insan hakları savunucuları, mücadelemizi birleştirirsek, kenetlenirsek ve ortak bir perspektifle yürümeyi başarabilirsek biz bu düzeni değiştiririz. Bu düzeni değiştireceğiz. Mutlaka başaracağız, mutlaka başaracağız. ”
Kaynak: MA
