Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın bütçe görüşmelerinde konuşan DEM Parti Colemêrg Milletvekili Öznur Bartın, kaynakların kalkınma yerine güvenlik ve silahlanma programlarına aktarıldığını belirterek, Kürdistan kentlerinin ihtiyacının daha fazla güvenlik harcaması değil, ana dilinde eğitim, yerel demokrasi ve onurlu barış olduğunu ifade etti
Meclis Plan ve Bütçe Komisyonu’nda Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile bağlı kuruluşların 2027 yılı bütçe görüşmeleri devam ediyor. Bakan Mehmet Fatih Kacır’ın sunumuyla başlayan komisyonda söz alan Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Colemêrg Milletvekili Öznur Bartın, iktidarın bütçe tercihlerini ve bölge illerinin maruz bırakıldığı ekonomik eşitsizlikleri sert bir şekilde eleştirdi.
‘Geri kalmış değil, geri bırakılmış bir coğrafya’
Dağıtılan bütçe cetvellerinin yalnızca birer ödenek belgesi olmadığını, ülkenin kaynaklarının kimler için ve hangi amaçlarla kullanılacağını gösteren tercih belgeleri olduğunu belirten Öznur Bartın, Türkiye’de yaşananların basit bir gelişmişlik farkı olarak açıklanamayacağını söyledi. Öznur Bartın, şunları kaydetti:
“Mesele yalnızca ne kadar büyüdüğümüz değil, kimin büyüdüğü, kimin emeğinin karşılığını aldığı ve hangi kentlerin bu ülkenin ortak refahından mahrum bırakıldığıdır. Türkiye’de yaşananı basitçe bölgeler arası gelişmişlik farkı diye tarif etmek, bu farkı yaratan tarihsel ve siyasal tercihleri görünmez kılar. Karşımızda kendiliğinden geri kalmış bir coğrafya değil, merkeziyetçi, güvenlikçi ve sermayeyi belli merkezlerde yoğunlaştıran politikalarla geri bırakılmış Kürt coğrafyası vardır.”
Bakanlığın ve TÜİK’in verilerine atıfta bulunan Bartın; İstanbul, Ankara ve İzmir ilk sıralarda yer alırken, Hakkari, Şırnak, Urfa, Muş ve Ağrı gibi Kürt coğrafyasındaki illerin son sıralarda yer aldığını, en son gelişmişlik kademesindeki 17 ilin 16’sının bu bölgede bulunduğunu vurguladı.
‘Şark Islahat Planı’ndan kayyumlara’
Kürtlerin yaşadığı coğrafyaların geri bırakılmışlığının tarihsel bir arka planı olduğunu dile getiren Öznur Bartın, Şark Islahat Planı’ndan bu yana süregelen güvenlikçi yönetim çizgisinin bölgeyi üretim alanı değil, denetlenecek bir saha olarak ele aldığını belirtti. Kayyım atamalarının da bu anlayışın bir yansıması olduğunu ifade eden Öznur Bartın devamında şunları belirtti:
“Hakkari’de seçilmiş belediye eşbaşkanlarının görevden uzaklaştırılması ve belediyeye kayyum atanması yalnızca seçme ve seçilme hakkına müdahale değildir. Kentin bütçesi, hizmet öncelikleri ve kalkınma kararları üzerinde halkın söz hakkının da ortadan kaldırılmasıdır.”
Savaş sanayisi ve savunma harcamaları
Bütçe kalemlerindeki öncelik sıralamasına dikkat çeken Öznur Bartın, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’na 248 milyar 830 milyon lira ayrılırken, Milli Savunma Bakanlığı’na 1 trilyon 532 milyar 647 milyon lira (Sanayi Bakanlığı bütçesinin 6,2 katı) ayrıldığını ifade etti. Bölgesel Kalkınma Programı’na ayrılan kaynağın yaklaşık 220 katının Ulusal Savunma ve Güvenlik programına aktarıldığını belirten Bartın, şöyle konuştu:
“İktidar bu rakamları milli gurur propagandasına dönüştürüyor. Oysa savaş sanayisini yeni kalkınma modeli gibi sunmak yoksulluğun ve eşitsizliğin üzerini örtemez. Bu büyümenin toplumsal maliyeti ve ihraç edilen silahların çatışma sahalarındaki sonuçları sorgulanmalıdır.”
İnsan Hakları İzleme Örgütü’nün Türk yapımı Bayraktar TB2’lerin sivil kayıplara yol açtığı yönündeki raporlarına da değinen Bartın, silah ihracatının uluslararası hukuk sorumluluğu bağlamında ele alınması gerektiğinin altını çizdi.
‘Bölgenin ihtiyacı güvenlik değil, barıştır’
Kürt meselesindeki çözümsüzlüğün ekonomik eşitsizliklerden ayrı düşünülemeyeceğini söyleyen Öznur Bartın, ana dilinde eğitim hakkının tanınmamasının ve demokratik çözümün ertelenmesinin ülkenin kalkınma imkanlarını daralttığını belirtti. Konuşmasını şu sözlerle tamamladı:
“Ekmek varsa özgürlük ve adalet vardır. Hakkari’nin, Van’ın, Şırnak’ın, Ağrı’nın ve bütün bölge kentlerinin ihtiyacı daha fazla güvenlik harcaması değil, sanayi, istihdam, kamusal hizmet, ana dilinde eğitim, yerel demokrasi ve onurlu barıştır.”
Kaynak: MA
