Türkiye’nin siyasi denklemi bir kez daha çok bilinmeyenli bir tablo sunuyor. Bir yanda hukuksuzluğun, kayyımın ve şafak operasyonlarının gölgesi uzarken; diğer yanda iki yılını dolduran barış ve demokratik toplum sürecinde hem umut hem de tıkanıklık aynı cümlelerde yer buluyor. Bu karmaşık tabloyu okumak, yalnızca güncel olayları sıralamakla mümkün değil; mücadele ile müzakerenin birbirini dışlamayan, aksine birbirini besleyen diyalektiğini kavramakla mümkün.
Şafak operasyonlarının gölgesinde Sözcü ve Diyarbakır
Haftanın ikinci günü şafak sökmeden Sözcü TV’ye kayyım atanmasıyla açıldı. Tele1, Halk TV ve bu defa Sözcü TV. Yarın ne olacağını kestirmek zor. Aynı günlerde, HEVBENDÎ adı altında ortak bir deklarasyon yayımlayan bazı Kürt siyasi parti ve oluşumlarına yönelik yapılan şafak operasyonunda 14 kişi gözaltına alınıp, sonra serbest bırakıldı.
İzmir’de ise Çağdaş Hukukçular Derneği’ne yönelik operasyon sonucunda altı avukatın kapılarına dayanıp, gözaltına aldılar. Yayınevleri basılıyor. Mahkemeler ceza yağdırıyor, Butlan davasında ceza verilen, siyasi yasak getirilen İmamoğlu’nun diploma davası da onandı. Operasyonlar, baskı ve şantaj yüklü transferler sürüyor, belediyelerde halk iradesi gasp edil devam ediyor, 9 belediye daha iktidarın gücü ve şantaj politikaları karşısında teslim oldu.
Bu operasyonlar, birbirinden bağımsız görünen ama aynı mantıkla işleyen bir baskı politikasının iki yüzünü ortaya koyuyor; medyada, sokakta ve hukukta bağımsız, muhalif sesleri susturmak.
Baskının gölgesinde süren müzakere
Kayyım atanan DEM Parti Hakkari Belediye Eş Başkanı M. Sıddık Akış’a verilen 19 yıl 6 ay hapis cezası onandı. Cezaevlerinde ise hasta tutsakların cenazeleri çıkmaya devam ediyor. Kürt tutsakların sesini duyan yok. Tedavi sevkleri yapılmıyor, idare kurulları otuz yıl yatmış tutsakların infazlarını erteleyerek esareti sürdürüyor. Bu defa aileler Ankara’da “yeter artık” demek için oturma eylemine başladı.
Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları hâlâ uygulanmıyor. Can Atalay’ın derhal serbest bırakılması yönündeki AİHM çağrısı yinelenirken bir kez daha duyulmadı, uyulmadı. Selahattin Demirtaş, Figen Yüksekdağ ve Kobanê kumpas davası tutukluları on yıldır cezaevinde.
Adalet ve fon vurgununun kaplumbağa yürüyüşü
Diğer yandan fon vurgunu sorunu karşısında soruşturma kaplumbağa yürüyüşü sürüyor. Muhalefetin üzerine hışımla giden, sabah operasyonlarıyla ne hukuk ne de masumiyet karinesi dinleyen iktidar, sıra yandaşlara gelince oldukça hassas! Fon vurguncuları listesi hâlâ açıklanmadı. Soruşturma, hakkındaki ciddi iddialardan sonra istifa etmek zorunda kalan BDDK başkanı Kavcıoğlu’ndan Hayati Yazıcı’nın oğlu Mustafa Yazıcı’ya kadar uzansa da kamuoyunu tatmin eden bir gelişme yok. Kale yıktırılmayacak! Ne Anayasa ne yasalar ne hukuk var. Ne inanç ne vicdan…
Gazeteciler yaptıkları ve yapmadıkları haberlerden, bir paylaşımdan dolayı tutuklanırken fon vurgununun merkezinde yer aldığı konuşulan isimler elini kolunu sallayarak geziyor. Bu tutum, yalnızca bir skandalın üzerini örtmek değil; adaletin iktidarın siyasi önceliklerine göre şekillendiği bir düzenin açık göstergesi.
Sürecin ince ayarı, İmralı’da kıpırtılar
İki yılını dolduran Barış ve Demokratik Toplum Süreci’nde yeni bir safhanın beklentilerini taşıyan umutlar hâlâ karşılanmış değil. “Tıkanma”, “donma” ya da “durma” gibi ifadelerle izah edilen süreç, son bir iki haftanın söyleminde başka ifadelere sahne olmaya başlasa da güvensizlik sürüyor.
İmralı’da yeni inşa edilmiş mekâna yerleşmesinin öğrenilmesinden sonra, Öcalan’ın sekreteryasının güçlendirildiği açıklandı. Ancak artan hukuksuzluklar bu cılız adımları umuda dönüştürmeye yetmiyor.
Yeni aşama ve kaygılı uyarılar
Son günlerde süreç açısından bazı gelişmelerin olduğunu belirten açıklamalar olsa da diğer tarafta Hareket Yönetimi tarafından yapılan açıklamalar sürecin hâlâ güven verici bir aşamaya ulaşmadığı yönünde. Öcalan’ın umut hakkı ve statüsü konusundan, yasa gerektirmeyen adımlara kadar birçok sorunun hâlâ çözümlenmediği belirtiliyor. Görünen o ki bazı sorunlar aşılmış durumda; ancak bu, her şeyin rayına girdiği anlamına gelmiyor.
Muhalefetin tepkileri de demokratik adımların atılmadığı yönünde. Yeni Parti Lideri Özgür Özel’in TBMM Başkanı Kurtulmuş’un ziyareti sonrası açıklamasının esasını da hukuksuzluklar atılmayan demokratikleşme adımları oluşturuyor. Ancak bu Yeni Parti’nin geri çekilmesini haklı kılmaz. Süreci ilerletilecek yollar bulmak için yoğunlaşmakta yarar var. Kürt meselesinde barış, çözüm ve demokratikleşme sorununu bir mücadele ve müzakere sorunu olarak görmek yerine “ben yokum” demenin ikna edici bir yanı yok. İktidarın, ana muhalefet partisini sürecin dışına itme hesabına katkı sunacak bu tutum gözden geçirilmelidir.
Diyalektiğin zorunluluğu
Tüm bu gelişmeler, bir kez daha çok denklemli bir durumu gösteriyor. Tablo açık ve sade değil, karmaşık. Ancak tüm bu sorunların üstesinden gelmek pekâlâ olası. Bunun yolu ise esas olarak müzakere ve mücadele diyalektiğini doğru kurmaktan geçiyor.
Ne teslimiyet ne de dar bir ret. Aksine hem müzakere masasının meşruiyetini hem de toplumsal mücadelenin sürekliliğini aynı anda savunan bir siyasi akılda ısrar etmek gerek. Bugün Türkiye’nin önündeki tercih, bu diyalektiği yok saymak değil; onu doğru kurarak hem hukuksuzluğu hem de tıkanıklığı aşmanın yollarını aramaktır. Ana muhalefet ve muhalefet bu sorumluluğunu unutmamalı!









