Avustralya kıyılarında yapılan incelemeler denizkestanelerinin yosun ormanlarının yok olmasının ana nedeni olmadığını ortaya koyarken, uzmanlar ‘yaşamsız alan’ olarak tanımlanan çorak alanların asıl sebebinin okyanusların ısınması olduğunu belirtiyor
Avustralya’nın güneydoğu kıyılarında yer alan New South Wales ve Tazmanya açıklarında yürütülen geniş kapsamlı ekolojik araştırmada, uzun dikenli deniz kestanelerinin (Centrostephanus rodgersii) yosun ormanlarını yok ettiği yönündeki yaygın kabulün gerçeği tam olarak yansıtmadığı saptandı. Newcastle Üniversitesi ve Tokyo Üniversitesi bünyesinde çalışan deniz ekoloğu Jeremy Day liderliğindeki araştırma ekibi, denizkestanelerinin yosun ormanlarındaki tahribatın birincil sebebi değil, iklim değişikliğine bağlı okyanus ısınmasının bir sonucu olabileceğini gösterdi.
Denizkestanelerinin beslenme alışkanlıkları
Geleneksel habercilikte ve çevre raporlarında “yaşamdan yoksun ay yüzeylerine” benzetilen ve denizkestanelerinin kümelendiği çorak alanların sanıldığı kadar cansız olmadığını belirten Jeremy Day, bu alanların biyoçeşitlilik açısından yosun ormanlarından daha zengin olabildiğini vurguladı. Jeremy Day ve ekibi tarafından New South Wales kıyılarından toplanan 100 uzun dikenli denizkestanesi üzerinde gerçekleştirilen mide içeriği ve kararlı izotop analizleri, bu canlıların yalnızca yosun ile beslenmediğini ortaya koydu. Araştırma sonuçları, denizkestanelerinin organik parçacıklar ve omurgasız canlılarla da yoğun şekilde beslendiğini, hatta bazı bölgelerde yosun dışındaki besin kaynaklarına daha fazla bağımlı olduğunu kanıtladı. Ayrıca bu türün 15 ila 20 metre derinlikle sınırlı alanlarda yaşaması, yosun ormanları üzerindeki otlanma baskısının belirli sınırlar içinde kaldığını gösterdi.
Avcı türlerin yetersizliği iddiası
Denizkestanelerindeki nüfus artışının kaya ıstakozu ve doğu mavi lapini gibi avcı türlerin aşırı avlanmasından kaynaklandığı yönündeki hipotez de araştırmada yeniden değerlendirildi. Jeremy Day, avcı balık ve ıstakozların mide içerikleri ile beslenme deneylerini incelediklerinde, bu türlerin denizkestanelerini çok nadir avladığını tespit ettiklerini aktardı. Uzun süredir koruma altında olan Jervis Bay Deniz Parkı gibi bölgelerde avcı türlerin popülasyonu yüksek olmasına rağmen denizkestanelerinin kümelendiği çorak alanların varlığını sürdürmesi, avcı eksikliği etkisinin abartıldığını gösteriyor.
Okyanusların ısınması ve iklim krizi
İdareler tarafından denizkestanelerini denizden toplama ve seyreltme programlarının yürütüldüğünü hatırlatan Jeremy Day, bu müdahalelerin uzun vadeli ve ölçeklenebilir bir başarı sağlamadığını belirtti. Denizkestaneleri “temizlendiğinde” geride kalan bireylerin daha hızlı ürediği saptanırken, yosun ormanlarındaki çöküşün asıl sürükleyicisinin okyanus sıcaklıklarındaki hızlı artış ve şiddetli fırtınalarla gelen tatlı su akıntıları olduğu kaydedildi. Jeremy Day, denizkestanelerinin genç yosun filizlerini yiyerek ormanın yeniden büyümesini engellediğini ancak bunun kök sebebinin iklim değişikliği olduğunu ifade ederek kalıcı çözümün küresel ısınmayla mücadeleden geçtiğine dikkat çekti.
Yosun ormanları neden önemli?
Yeryüzündeki ormanlara benzer biçimde, yosun ormanları da atmosfere oksijen sağlar. Dünya atmosferindeki oksijenin tahmini olarak yüzde 70 ila 80’inin yosun ormanları tarafından üretildiği düşünülüyor.
Kaynak: THE CONVERSATION
