• İletişim
  • Yazarlar
  • Gizlilik Politikası
21 Kasım 2026 Cumartesi
Sonuç Yok
Tüm Sonuçları Görüntüle
ABONE OL!
GİRİŞ YAP
Yeni Yaşam Gazetesi
JIN
  • Anasayfa
  • Gündem
    • Güncel
    • Yaşam
    • Söyleşi
    • Forum
    • Politika
  • Günün Manşeti
    • Karikatür
  • Kadın
  • Dünya
    • Ortadoğu
  • Kültür
  • Ekoloji
  • Emek
  • Yazarlar
  • Panorama
    • Panorama 2025
    • Panorama 2024
    • Panorama 2023
    • Panorama 2022
  • Tümü
  • Anasayfa
  • Gündem
    • Güncel
    • Yaşam
    • Söyleşi
    • Forum
    • Politika
  • Günün Manşeti
    • Karikatür
  • Kadın
  • Dünya
    • Ortadoğu
  • Kültür
  • Ekoloji
  • Emek
  • Yazarlar
  • Panorama
    • Panorama 2025
    • Panorama 2024
    • Panorama 2023
    • Panorama 2022
  • Tümü
Sonuç Yok
Tüm Sonuçları Görüntüle
Yeni Yaşam Gazetesi
Sonuç Yok
Tüm Sonuçları Görüntüle
Ana Sayfa Editörün Seçtikleri

Şadiye Manap: Kadınların sözlü gelenekte çok güçlü bir yeri var

21 Kasım 2026 Cumartesi - 11:11
Kategori: Editörün Seçtikleri, Kültür

Yazar Şadiye Manap, Amed’deki konferansın ardından dil ve edebiyat ilişkin değerlendirmelerinde, ‘Kürt edebiyatını incelediğimizde kadınların sözlü gelenekte çok güçlü bir yeri olduğunu görüyoruz. Dengbêj stranlarının, masalların ve anlatıların önemli bir bölümünde kadınların sesi var’ dedi

6-7 Kasım 2026’da Amed’de düzenlenen “Edebiyat ve Barış Konferansı”nda, barış ve eşitlik süreçlerinde edebiyatın, dilin ve aydınların rolü ele alındı. Uluslararası PEN, Kürt PEN ve Amed’deki belediyelerin organizasyonuyla gerçekleştirilen konferansın ardından yazar Şadiye Manap, konferans başlıkları, Kürt edebiyatının seyri, kadınların karşılaştığı engeller ve 25 Kasım çalışmalarına dair değerlendirmelerde bulundu.

Kürt toplumunun dilini, tarihsel bilincini ve toplumsal ahlakını taşıdığını, yazılı edebiyatın ise aydınlanma ve geleceği tahayyül etme açısından önem taşıdığını vurgulayan Şadiye Manap:

“Konferans benim açımdan oldukça eğiticiydi. Hem verilen bilgiler hem de katılımcıların değerlendirmeleri önemliydi. Özellikle böylesi bir geçiş sürecinde aydınların rolü üzerinde durulmasını değerli buldum. Aydınların elit, gerçeklikten ve toplumsal sorunlardan kopuk kişiler olarak değerlendirilmesini sorgulamamız gerekiyor. Özellikle Kürt aydınlarının bundan kaçınması gerektiğini düşünüyorum.”

Sözlü gelenekten yazılı edebiyata kadınlar

Kürt kadınlarının tarihsel olarak sözlü edebiyatın güçlü taşıyıcıları olduğunu, ancak yazılı edebiyata geçişin toplumsal koşullar, okuryazarlık düzeyi ve mücadele deneyimi nedeniyle daha zorlu gerçekleştiğini dile getiren Şadiye Manap:

“Kürt edebiyatını incelediğimizde kadınların sözlü gelenekte çok güçlü bir yeri olduğunu görüyoruz. Dengbêj stranlarının, masalların ve anlatıların önemli bir bölümünde kadınların sesi var. Bugün erkekler tarafından dile getirilen bazı anlatıların kökeninde de kadınların ifade ettiği hikayeler bulunuyor. Ana tanrıça dediğimizde de yalnızca tarihsel bir sınıftan söz etmiyoruz; çalışan, üreten ve yaşamı taşıyan kadından söz ediyoruz.
Yazılı edebiyatta kadının durumu ise genel olarak kadının toplumsal durumuyla bağlantılı gelişti. Kürdistan’daki mücadelede kadın en zorlu alanlarda yer aldı. Kürtlerin ve kadınların tarihsel deneyimleri bu açıdan birbirine benziyor. Çünkü hem Kürtlerin hem de kadınların uzun süre söz, ifade ve siyaset alanları sınırlandırıldı. Kürtlerin kendi kimliğini ve Kürdistan’ı açıkça ifade etmesinin ağır bedelleri vardı. Kadınların özgürlük mücadelesi de benzer biçimde zorlu koşullarda gelişti.
Kürt kadınlarının okumuşluk ve okuryazarlık düzeyi de bu süreci etkiledi. Mücadeleye katılan veya cezaevine giren birçok arkadaşımız okuma yazma bilmeden bu alanlara geldi. Bazıları okuma yazmayı cezaevinde veya mücadele saflarında öğrendi. Zamanla anılarını yazabilecek, edebiyat üretebilecek düzeye ulaştılar. Bu nedenle kadınların yazılı edebiyata yönelmesi erkeklere kıyasla daha ağır ve zorlu bir yol izledi.
Bugün kadınların bu konuda ciddi bir girişimi ve gelişimi var. Kendi tarihini yazmak, insanlığa anlatmak önemli bir sorumluluk gerektiriyor. Bunun için cesaret, özgüven, tarih bilinci, düşünsel birikim ve yetenek geliştirmek gerekiyor. Kadınların bu alanlarda önemli bir aşama kaydettiğini düşünüyorum.”

Görünürlük, yayın engelleri ve oto asimilasyon

Kamusal alandaki görünürlüğün artmasının tek başına özgürleşme anlamına gelmediğini kaydeden Şadiye Manap, ekonomik bağımsızlık, zaman, geçim yükü, toplumsal baskılar ve yayın dünyasına erişimdeki erkek avantajının kadınların edebiyat üretimini zorlaştırdığını belirten Şadiye Manap:

“Kadın örgütlenmelerinde bunun çelişkili örneklerini görüyoruz. Toplantılar Türkçe yapıldığında annelerimiz ve kadınlarımız buna tepki gösteriyor. Ancak diğer taraftan aynı zeminlerde Türkçe kullanılmaya devam ediliyor. Bir yandan kendi dilimiz için mücadele ederken diğer yandan günlük yaşamımızda asimilasyonu yeniden üretebiliyoruz.
Bir de erkek olmanın sağladığı çevre avantajı var. Yayınevlerine ulaşmak, iletişim kurmak ve bilgi edinmek konusunda erkeklerin oluşturduğu bir çevre ve zemin bulunuyor. Elli yıllık mücadeleye rağmen erkek olmanın avantajlarını, kadın olmanın dezavantajlarını pratik yaşamda hâlâ görüyoruz. Bu durum bazen kendi örgütlenme ve mücadele imkanlarımızı yaratamama konusunda özeleştiri gerektiriyor, bazen de erkek arkadaşların örgütlenme tarzını ve zihniyetini sorgulamayı gerektiriyor.”

25 Kasım mücadelesi ve ortak sorumluluk

İlk kez cezaevi dışında 25 Kasım çalışmalarına doğrudan katıldığını belirten Şadiye Manap, kadına yönelik şiddetle mücadelenin Kürt sorununun çözümü, demokratik toplum hedefi ve siyasi tutsakların özgürlüğüyle birlikte ele alınması gerektiğini ifade etti. Şadiye Manap, cezaevinde 10 yıl birlikte kaldığı ve kan kanseri tedavisi gören Nevruz Bozkurt’un hastaneye kaldırıldığını, son günlerde ise biri cezaevinde biri dışarıda iki erkek arkadaşlarının hastalık nedeniyle yaşamını yitirdiğini aktardı.

“Dışarıda ilk kez 25 Kasım Kadına Yönelik Şiddete Karşı Uluslararası Mücadele Günü çalışmalarına doğrudan katılıyorum. Bunun benim açımdan çok önemli bir anlamı var. Ancak Kürt halkı ve kadınlar olarak yaşadığımız sürecin doğru bağlantılarını kurmamız gerekiyor. 25 Kasım’da kadına yönelik şiddetin artması, sürecin önünün açılması, demokratik toplum ve demokratik cumhuriyet temelinde gelişmelerin yaşanması, Önderliğin özgürlüğü, kök yasanın hayata geçirilmesi ve tutsakların özgürlüğü arasında doğru bir bağ kurmalıyız. Bunları birbirinden kopuk ele aldığımızda ne kadar emek verirsek verelim güçlü bir dönüşüm yaratamayız.”
Kadına yönelik şiddet karşısında neden yalnızca kadınlar mücadele etsin? Kendisine demokratım, özgürlükten yanayım, demokratik toplum istiyorum diyen erkeklerin çok daha güçlü mücadele etmesi ve taraf olması gerekiyor. Erkek arkadaşların bu konuda kısmi yaklaşımları oldu ancak bunun çok daha güçlü olması lazım. Erkeğin özgürlükten yana tutum almadığı bir demokratik mücadelede kadının tek başına bırakılması doğru değil. Bu, demokratik toplum açısından da ciddi bir çelişki.”

Kaynak: ANF

PaylaşTweetGönderPaylaşGönder
Önceki Haber

İstanbul’dan gelip nöbete katıldılar: Hasta tutsaklar bırakılana kadar buradayız

Sonraki Haber

Beştaş: Barış var, mekanizma var ama yaşama dokunmuyor

Sonraki Haber

Beştaş: Barış var, mekanizma var ama yaşama dokunmuyor

SON HABERLER

Samsun hafriyatçı sermayenin elinde can çekişiyor

Yazar: Yeni Yaşam
21 Kasım 2026

Beştaş: Barış var, mekanizma var ama yaşama dokunmuyor

Yazar: Yeni Yaşam
21 Kasım 2026

Şadiye Manap: Kadınların sözlü gelenekte çok güçlü bir yeri var

Yazar: Yeni Yaşam
21 Kasım 2026

İstanbul’dan gelip nöbete katıldılar: Hasta tutsaklar bırakılana kadar buradayız

Yazar: Yeni Yaşam
21 Kasım 2026

22 yıldır AKP yönetiminde: Sadece 1 yılda tüm kaynaklar yandaşa

Yazar: Yeni Yaşam
21 Kasım 2026

Hayati riski devam ediyor: İnfaz erteleme başvurusu hala yanıtlanmadı

Yazar: Yeni Yaşam
21 Kasım 2026

Uğur’un annesi 21 yıldır adalet arıyor: Çocuklarımızın ölmesini istemiyoruz

Yazar: Yeni Yaşam
21 Kasım 2026

Bir Kategori Seçin Lütfen…

  • İletişim
  • Yazarlar
  • Gizlilik Politikası
[email protected]

© 2022 Yeni Yaşam Gazetesi - Tüm Hakları Saklıdır

Welcome Back!

Login to your account below

Forgotten Password?

Retrieve your password

Please enter your username or email address to reset your password.

Log In

Add New Playlist

E-gazete aboneliği için tıklayınız.

Sonuç Yok
Tüm Sonuçları Görüntüle
  • Tümü
  • Güncel
  • Yaşam
  • Söyleşi
  • Forum
  • Politika
  • Kadın
  • Dünya
  • Ortadoğu
  • Kültür
  • Emek-Ekonomi
  • Ekoloji
  • Emek-Ekonomi
  • Yazarlar
  • Editörün Seçtikleri
  • Panorama
    • Panorama 2025
    • Panorama 2024
    • Panorama 2023
    • Panorama 2022
  • Karikatür
  • Günün Manşeti

© 2022 Yeni Yaşam Gazetesi - Tüm Hakları Saklıdır