2026 Nobel Fizik Ödülü, uzaydan gelen yüksek enerjili parçacıkların keşfine katkıları nedeniyle fizikçi Francis Halzen’e verildi
İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi, İsveç’in başkenti Stockholm’de düzenlediği basın toplantısında 2026 Nobel Fizik Ödülü’nün sahibini açıkladı. Ödül, IceCube Nötrino Gözlemevi’nin geliştirilmesindeki rolü ve uzay kaynaklı yüksek enerjili nötrinoların keşfine katkıları nedeniyle Belçikalı-Amerikalı fizikçi Francis Halzen’e verildi.
‘Hayalet parçacıklar’
Nötrinolar, diğer parçacıklarla neredeyse hiç etkileşime girmedikleri için “hayalet parçacıklar” olarak da adlandırılan çok küçük atom altı parçacıklar olup, aynı zamanda evrendeki en yaygın parçacıklar. Nötrinolar evrende o kadar bol miktarda ki her saniye yaklaşık 100 trilyon nötrino, insan bedenine hiç temas etmeden bedenin içinden geçebilir. Bunun nedeni ise, bir metrenin trilyonda biri dalga genişliğinde olması ve elektrik yükünün olmaması, yani pozitif veya negatif yükü olmayan nötr bir atom altı parçacık.
ABD’deki Wisconsin-Madison Üniversitesi’nde çalışan 82 yaşındaki Halzen, Antarktika’daki Güney Kutbu’nda kurulan IceCube projesine öncülük etti. Gözlemevi, buzun içine yerleştirilen ışık algılayıcılarıyla uzaydan gelen nötrinoların izlerini araştırıyor.
Nötrinoların atomlarla etkileşime girmesinin zorluğundan dolayı, binlerce sensörle donanmış yaklaşık bir kilometreküp buzun kullanıldığı sistem, nötrinoların buzla etkileşmesi sonucu oluşan ışığı tespit ediyor. Bu yöntem, bilim insanlarının evrenin uzak bölgelerinde gerçekleşen yüksek enerjili olayları incelemesine olanak sağlıyor.
Halzen’e 12 milyon İsveç kronu (yaklaşık 58,7 milyon TL) tutarında para ödülü de verilecek.
DIŞ HABERLER
