Mihemed Arifê Cizrawî’nin ölümünün üzerinden 33 yıl geçti. Kilamları ve stranları her Kürdün yüreğinde yer etmeye devam ediyor
Kürt müziği dengbêj geleneğinin en önemli isimlerinden olan Mihemed Arifê Cizrawî 1912’de Cizre’de dünyaya gelir. Tanınmış bir dengbêj olan annesi Edla Xan’dan etkilenerek müziğe ilgi duyan Mihemed Arifê Cizrawî, temel müzik eğitimini Celîla Elî’den alır. 13 yaşındayken Şex Said’i desteklediği gerekçesiyle Şex Said’in 12 arkadaşıyla birlikte tutuklanır ve yargılanmak üzere Diyarbakır’a götürülür. Yargılama sonucuna Şex Said ve arkadaşları idam edilir. Fakat Cizrawî, yaşı küçük olduğu için idam edilmekten kurtulur.
5 yıl tutukluluğun ardından Bağdat’a sürgüne giden Cizrawî, Kürtçe sanatına burada devam eder. Xezal xezal, Ay lê gulê, Buharê hat buharê gibi yüreklere kazınmış şarkıları ile aşka ve topluma dair birçok yaşanmışlığı dile getirir. Cizrawî’nin seslendirdiği kilamlar ve stranlar günümüze kadar da etkisini yitirmemiş Kürt dilinde ve sanatında önemli yer edinmiştir.
Cizrawî’nin sesi Bağdat Radyosunda
Hem sesi hem de sanatıyla bir sembol olan Cizrawî, 1939 yılında Bağdat’ın Sesi Radyosu’nun Kürtçe bölümünde çalışmalarına başlar. Mihemed Cizîrî Eli Merdan, Resûl Gerdî, Hesen Zirek, Tahîr Tofiq, Cemîl Beşîr, Meryemxan, Fewziye Mihemed, Nesrîn Şervan birçok değerli Kürt sanatçı ile birlikte çalışmalarına devam eden Cizrawî, Eyşe Şan ve İsa Berwarî ile de birçok konser verir. Mihemed Arifê Cizrawî, birçok kez köy köy gezerek kilamlarını halkla buluşturur. O da birçok Kürt sanatçı gibi, yaşamını yokluk içinde geçirmiştir.
Cizrawî, 1986 yılının Aralık ayında Duhok’da tedavi gördüğü hastanede yaşama veda eder. Emekleriyle ve eserleriyle her Kürdün yüreğinde yer edinmiş olan Cizrawî’nin kilamları günümüze kadar ulaşmış ve kalıcılaşmıştır.
Mihemed Afirê Cizrawî’nin yaklaşık 1200 kilam ve stranı kaydedilmiştir ve toplamda 60 kaseti bulunmaktadır. Xezal, Xirabo, Siwaro, Pismamo, Yardilo, Ez Xezal im, Berîvanê, Berf barî, Hesenîko, Çiyayê Şingalê, Bavê Fexrê, Koçerê, Gulê Mahrûmê, Şevên Nisana, Çiyayê Kurdistanê kilamları eserlerinden bazılarıdır.
KÜLTÜR SERVİSİ
