Gülistan Doku ve İpek Er dosyalarında yargının kamu görevlisi olan failleri koruma pratiği ile hareket ettiğini belirten Avukat Gulan Çağın Kaleli, cezasızlık politikalarına karşı tarafsız, bağımsız yargı ve örgütlü kadın mücadelesinin önemine dikkat çekti
Kadınların kaybettirilmesi, şüpheli ölümleri ve taciz ile tecavüze uğramalarına ilişkin dosyalarda delillerin zamanında toplanmaması, soruşturmaların yıllarca sürmesi ve yargı süreçlerinde faillere yönelik korumacı yaklaşım, cezasızlığın en somut hâlini gösteriyor. Dêrsim’de 5 Ocak 2020 tarihinde kaybolan Gülistan Doku ve Êlih’te uzman çavuş Musa Orhan’ın tecavüz ederek, intihara sürükleyerek yaşamını yitirmesine neden olduğu İpek Er’e dair dosyalarda kamu görevlilerinin rolü ile devletin failleri nasıl koruduğuna ilişkin tepkiler gündemdeki yerini koruyor.
Avukat Gulan Çağın Kaleli ile Gülistan Doku ve İpek Er dosyaları üzerinden cezasızlığın soruşturma aşamasından yargılamaya kadar nasıl yürütüldüğünü, kamu gücünün bu süreçlerdeki rolünü ve örgütlü kadın mücadelesinin adalet arayışına etkisine dair JINNEWS’ten Şehriban Aslan’a konuştu.
Gülistan Doku ve İpek Er’in dosyalarında ortak noktanın faillerin kamu görevlisi olmasına dikkat çeken Gulan Çağın Kaleli, Gülistan Doku dosyasında faillerin kamusal gücü kullanarak delilleri karartabildiğini, İpek Er dosyasında ise Musa Orhan’ın “Devlet benim arkamda” saikiyle hareket ettiğini söyledi.
‘Cezasızlık yalnızca verilen cezayla sınırlı değil’

Cezasızlık kültürüne dair konuşan Gulan Çağın Kaleli, İpek Er dosyasında nitelikli cinsel saldırı suçundan 10 yıl hapis cezası alan Musa Orhan’ın tutuklanmamasına tepki göstererek şunları söyledi:
“Fail Musa Orhan, nitelikli cinsel saldırı suçundan 10 yıl ceza alıyor ama tutuklanmıyor. Gerekçesi nedir? Geleceğini olumsuz etkilemesi, kaçma şüphesinin bulunmaması olarak gösterdiler. İkincisi, iyi hâl indirimleri, rıza kavramı, haksız tahrikler gibi. Bunların hepsi tek bir zihinden çıkıyor. Akabinde intihara sürükleme dosyası neticesinde beraat eden bir Musa Orhan var. Mesela cezayla sınırlı değil, yargılanma sürecinin de cezasızlık kültürünü nasıl örgütleyebildiğini görebildik.”
‘İğneyle kuyu kazar gibi delil toplanıyor’
Gülistan Doku dosyasında yargı mekanizmalarının 6 yıl sonra işletildiğini belirten Gulan Çağın Kaleli, şöyle devam etti:
“Şüpheli ölümlerde bizim esas olarak altını çizdiğimiz ilk 48 saat çok kritiktir. Orada harekete geçmeniz gerekiyor. Mevcut olan çok temel delilleri toplamadığınız müddetçe aradan yıllar geçtiğinde iğneyle kuyu kazar gibi bölük pörçük delilleri toplamaya çalışırsınız. Elinizde olan delillerde failin esas olarak alması gereken cezayı almamasını sağlar. Dolayısıyla bunların her biri, yargı mekanizmasının devletle olan iç içeliği ve bunun topluma verdiği mesaj, birbirini besleyen mekanizmalardır.”
Yargı faili koruyor
Yargının faili koruma pratiği ile hareket ettiğini belirten Gulan Çağın Kaleli, bu sebeple dosyaların sürüncemede bırakıldığını kaydetti.
Bu tür dosyalarda yargının kamuoyundan yoğun tepkiler geldiği zamanlarda harekete geçtiğini söyleyen Gulan Çağın Kaleli, şöyle devam etti:
“Yargının, ne kadar mümkündür bilinmez ama biraz daha bağımsız bir yerde kendisini konumlandırarak çok hızlı hareket etmesi gerekiyor. Aksi takdirde ya takipsizlik kararları ya göstermelik yargılamalar başlıyor ya da bu yargılamaların sonucunda iyi hâl indirimleriyle failler, cezasızlık kültürüyle hak ettikleri cezayı almıyor.”
İşletilmesi gereken mekanizmalar
Dosyalarda işletilmesi gereken hukuki ve toplumsal mekanizmalara işaret eden Gulan Çağın Kaleli,
“Kendisini tarafsız ve bağımsız bir yerde konumlandırabilen, soruşturmayı yürüten savcılara ihtiyacımız var. İkincisi, bir kararı veren mahkeme heyetinin ciddi bir bilinç seviyesinin olması gerekiyor. Mahkeme heyetlerinin ya da yargı mekanizmalarının artık sivil toplum örgütlerinin dosyalara müdahilliğinin önünü açması gerekiyor. Bu alanda daha donanımlı, uzman ve örgütlü olabilen örgütlerin de yargı süreçlerine çok daha aktif katılabilmesinin önünün açılması gerekiyor.
Ayrıca yargı toplumdan bağımsız olamaz, bunun farkında olmamız gerekiyor. Yargı bağımsızlığını ve tarafsızlığını koruyamadığı için toplumda çok ciddi bir hareketlilik var. Toplum ne istiyor ve ne görmek istiyor, onu da görmek zorundadır. Hukuk dediğiniz şey bir fiili çözmez. Hukuk dediğimiz şey aynı zamanda toplumsal ilişkileri de düzenleyen bir yerde durmalıdır. Mesela Gülistan Doku sadece Gülistan Doku ve failler arasında gerçekleşen bir olay değil. Yine İpek Er olayı da aynı şekilde. Bunun ciddi bir toplumsal yansıması, etkisi var.”
Örgütlü kadın mücadelesi vurgusu
Son olarak örgütlü kadın mücadelesinin önemine işaret eden Gulan Çağın Kaleli, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Bu örgütlülük ne kadar büyürse erkek şiddeti de bir o kadar geriler. Böylelikle kadınların kendilerini ifade edebilecekleri, daha güçlü hissedebilecekleri olanak ve ortamları sağlayan bir örgütlülük inşa edilebilirse yaşamın şiddetten çok daha hızlı arınacağına inanıyorum.”
HABER MERKEZİ








