Wan Gölü Havzası’nda yaklaşık 150 kuş türüne ev sahipliği yapan Dönemeç Deltası ve sazlıkları, kuraklık ve su çekilmesi nedeniyle kuruma noktasına geldi. Birkaç yıl öncesine kadar ilkbahar ve sonbaharda yüzlerce kuş türünün görüldüğü sazlıklarda bu mevsim ne flamingo ne de başka bir kuş türü görüldü
Wan Gölü’nde yaşanan su çekilmesi, göl havzasındaki sulak alanları ve canlı yaşamını bitirme noktasına getirdi. Wan’ın Westan (Gevaş) ilçesinde bulunan Dönemeç (Dilkaya/Engil) Deltası ve sazlıkları, barındırdığı kuş türleriyle bölgenin önemli doğal yaşam alanları arasında yer alıyor. Yaklaşık 150 farklı kuş türünün yaşadığı delta, göçmen kuşlar için beslenme, konaklama ve üreme alanı olma özelliği taşıyor. Ancak son yıllarda etkisini artıran kuraklık ve su çekilmesi, deltadaki ekolojik dengeyi tehdit ediyor.
Kuş sesleri kesildi
Deltada, birkaç yıl öncesine kadar hem ilkbaharda hem de sonbaharda yüzlerce kuş türü görmek mümkündü. Ancak bu yıl, aynı mevsimde özellikle flamingoların uğrak yeri olan sazlıklarda ne flamingo ne de başka kuş türü görülmedi. Yıllar göl suyunun yıllar içerisinde çekilmesi sonucu sazlık da kuruma noktasına geldi. Deltada flamingoların yanı sıra dik kuyruk, boz ördek, çamurcun, yaz ördeği, Wan Gölü Martısı, ak pelikan, balıkçıl türleri ve turna gibi çok sayıda nadir kuş türü kuluçkaya yatmakta veya konaklamakta. Ancak son zamanlarda sazlıkların kurumasından kaynaklı artık hiçbir kuş bölgeye gelmiyor.
Önemli Kuş Alanları listesinde
Sığ suları, geniş sazlıkları ve zengin besin kaynaklarıyla bilinen delta, Türkiye’nin Önemli Kuş Alanları (ÖKA) arasında yer alıyor. Bölge, Wan Gölü Havzası’ndaki biyolojik çeşitliliğin korunması ve kuşların göç güzergâhlarının sürdürülebilirliği açısından önemli bir ekosistem oluşturuyor. Sulak alanların daralması, kuşların beslenme, barınma ve üreme alanlarını da sınırlandırıyor. Deltanın korunması, yalnızca kuş türlerinin yaşamını sürdürmesi açısından değil, Wan Gölü Havzası’nın doğal ekosisteminin ve biyolojik çeşitliliğinin geleceği açısından da önem taşıyor.
Westan’daki projeler
Kuşluk Göleti ve Sulaması’nda kil ve kaya malzeme sahaları ile kırma-eleme, yıkama-eleme ve hazır beton santralinin kapasite artışı bulunuyor; bu kayıt Tarım ve Orman Bakanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 17. Bölge Müdürlüğü ile ilişkili ve 31 Temmuz 2026 tarihli.
İkizler Göleti ve Sulaması kapsamında ise Geçirimli (ER:3392533), Geçirimsiz (ER:3375853) ve Kaya Ocağı (ER:3375615) malzeme sahaları ile hazır beton santrali, kırma-eleme ve yıkama-eleme tesisi kapasite artışı yer alıyor, projenin tarihi ise 1 Mart 2024.
Doğu İnş. Taah. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yürütülen 25 Kasım 2022 tarihli Kalker Ocağı da bu bölgede bulunuyor. I-A Grubu Kum-Çakıl Ocağı ise Tarım ve Orman Bakanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 17. Bölge Müdürlüğü ile ilişkili olup 8 Aralık 2021 tarihli proje kaydı MAPEG verilerinde görüldü.
Polen Ekoloji Kolektifi’nin başlattığı Ekstraktivizm Haritası üzerinde tüm havzada 54 maden sahası ihalede, 188 taşınmaz ve ruhsat kararı verilmiş ve 114 maden projesi 2020 ile 2026 yılları arasında ÇED sürecine girdiği görülüyor.
Sanayileşme, maden, taş ocakları, kapasite artırımları ve bağlantılı lojistik projeleri kıskacında Wan Gölü Havzası can çekişmeye devam ediyor.
Wan Gölü Havzasındaki projeler için: Ekstraktivizm Haritası
HABER MERKEZİ
