AYM, avukatının verdiği belgelerin cezaevi komisyonunca incelenmesine karşı yaptığı şikâyeti değerlendirilmeyen Adnan Afrin’in başvurusunda ihlal kararı verdi
Anayasa Mahkemesi (AYM), Kilis L Tipi Kapalı Cezaevi’nde bulunan tutsak Adnan Afrin’in, avukatı tarafından kendisine verilen belgelerin cezaevi Mektup Okuma Komisyonu tarafından incelenerek Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi’ne (UYAP) aktarıldıktan sonra teslim edilmesine ilişkin başvurusunda ihlal kararı verdi.
Avukatıyla görüşmesi sırasında kendisine verilen belgelerin incelemeye tabi tutulmasına karşı Kilis İnfaz Hâkimliği’ne başvuran Adnan Afrin’in şikâyeti, 4 Ekim 2021’de reddedildi. İnfaz Hâkimliği, hak ihlallerinin ortadan kaldırılmasına ilişkin talebi değerlendirme yetkisi bulunmadığı gerekçesini öne sürdü. Adnan Afrin’in itirazı da 20 Ekim 2021’de Kilis Ağır Ceza Mahkemesi tarafından reddedildi.
Bunun üzerine Adnan Afrin, 25 Kasım 2021’de AYM’ye bireysel başvuruda bulundu. Adnan Afrin başvurusunda, avukatı tarafından verilen belgelerin hukuka aykırı şekilde incelenmesi nedeniyle haberleşme hürriyetinin, şikâyetinin esasının değerlendirilmemesi nedeniyle de adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini belirtti.
‘İnfaz hakimlikleri esastan incelemeli’
Başvuruyu değerlendiren AYM, cezaevlerinde temel hak ve özgürlüklere müdahale oluşturduğu belirtilen uygulamalara karşı yapılan başvuruların infaz hâkimlikleri tarafından esastan incelenmesi gerektiğini vurguladı. İnfaz hâkimliklerine şikâyet yolunun mevzuatta bulunmasının tek başına yeterli olmadığı belirtilen değerlendirmede, bu yolun pratikte de sonuç almaya elverişli olması gerektiği kaydedildi.
‘AYM söz konusu eksikliğin giderilmediğine dikkat çekti’
AYM, somut başvuruda İnfaz Hâkimliği’nin ret kararının ilgili mevzuatı gözeten yeterli gerekçeler içermediğini, başvurucunun iddialarının incelenmesine ve ihlalin sonuçlarının giderilmesine imkân sunmadığını belirtti. AYM, itirazı inceleyen Ağır Ceza Mahkemesi’nin de söz konusu eksikliği gidermediğine dikkat çekti.
‘Hukuk yolunun sunulmadı’
Değerlendirmede, “Başvurucuya özel hayata saygı hakkı kapsamında olduğunu ileri sürdüğü müdahalenin ortadan kaldırılması talebiyle başvurabileceği ve asgari güvenceleri içeren, pratikte de işleyen etkili bir hukuk yolunun sunulmadığı sonucuna varılmıştır” ifadelerine yer verildi.
Başvuruyu 14 Ekim’de karara bağlayan AYM, Anayasa’nın 20’nci maddesinde güvence altına alınan özel hayata saygı hakkıyla bağlantılı olarak 40’ıncı maddesinde düzenlenen etkili başvuru hakkının ihlal edildiğine oybirliğiyle karar verdi. 22 Ekim 2023’te tahliye olan Adnan Afrin hakkında yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar bulunmadığına karar veren AYM, uğradığı manevi zarar karşılığında Adnan Afrin’e 30 bin TL tazminat ödenmesine hükmetti.
Haber: Sema Bingöl \ MA
