Diyarbakır 1’inci İdare Mahkemesi, Sûr ilçesine bağlı Arzoxlî Mahallesi’nde yapılması planlanan GES projesine dair yürütmeyi durdurma kararı verdi. Amed Barosu ise hukuki mücadeleyi sürdüreceklerini açıkladı
Diyarbakır 1’inci İdare Mahkemesi, Amed’in Sûr ilçesine bağlı Arzoxlî Mahallesi’nde yapılması planlanan ve mahalleli tarafından günlerdir nöbetin tutulduğu “Zenkar-2 Güneş Enerji Santrali ve Enerji Depolama Tesisi” projesine dair yürütmeyi durdurma kararı verdi. “ÇED olumlu” kararına karşı Ekoloji Derneği, Amed Barosu Çevre ve Kent Hukuku Komisyonu ile mahalleliler tarafından Çevre ve Şehircilik İklim Değişikliği Bakanlığı’na karşı açılan dava kapsamında hazırlanan bilirkişi raporuna da yer verilen kararda, raporun hükme esas alınabilecek mahiyette bulunulduğu kaydedildi.
Arzoxlî Mahallesi’ndeki 118 ada 63, 70 ve 72 parsel sayılı taşınmazları kapsayan alanın Diyarbakır Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’nun 20 Ocak 2026 tarihli kararı ile “Girab Bajar Yerleşim Yeri” adıyla birinci derece arkeolojik sit alanı olarak tespit edildiğine yer verilen kararda, ÇED raporunun arkeolojik açıdan yetersiz olduğuna yer verildi.
Yerleşim yerleri ve tarım arazileri etkilenecek
Kararın devamında, şu ifadelere yer verildi:
“Proje alanı heyelan riski altında bulunan bir bölgede olmamakla birlikte alanın yerleşim yerlerine yakın olması ve yamaç eğimi dikkate alındığında etüt ve kazı çalışmaları sırasında ortaya çıkacak hafriyat toprağının (pasa) kontrolsüzce bırakılmasının erozyon riski doğuracağı ve alt kısımda bulunan yerleşim yerleri ile tarım arazilerini etkileyebileceği, pasanın eğimli arazide kayma riskinin mevcut olduğu, ancak bu hususlara ilişkin olarak çevresel etki değerlendirmesi raporunda herhangi bir önlemin öngörülmediği, diğer yandan, projenin işletme aşamasında 804 bin 500,00 metrekarelik mera vasıflı arazinin 313.060,00 metrekarelik kısmının işletme aşamasında kalıcı olarak kullanılacağı ve bu nedenle ilgili alanda mera arazilerinin alanının daraltılması durumunun ortaya çıkacağı, mera alanlarının daraltılmasına karşın hayvan sayısında değişiklik olmaması nedeniyle hayvan popülasyonunun diğer meralara yöneleceği ve bu hususun da aşırı otlatma riski doğuracağı, çevresel etki değerlendirmesi raporunda alana yönelik otlatma kapasitesi hususunda herhangi bir değerlendirmede bulunulmadığı, aşırı otlatma hâlinin bitki örtüsünde azalma, çıplak toprak miktarında artma, kaba yem açığı miktarında artış ve mera kalitesi ile verimliliğinde düşüş gibi olumsuz etkiler meydana getireceği, meydana gelebilecek bu olumsuz etkilerin minimum düzeye indirilmesi hususunda çevresel etki değerlendirmesi raporunda yeterli düzeyde tedbirin öngörülmediği (…)”
Ekosistem üzerinde olumsuz etki
Kararda ayrıca projenin bölgedeki biyolojik çeşitlilik üzerinde olumsuz bir durum yaratmayacağı hususları bir arada gözetildiğinde, proje alanı ve etki sahası için öngörülen önlemlerin projenin oluşturabileceği olumsuz çevresel etkilerin giderimi açısından yeterli düzeyde olmadığının anlaşıldığı belirtildi.
Kararda şunlar belirtildi:
“Dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır. Öte yandan; dava konusu işlemin uygulanması durumunda çevrede ve ekosistem dengesi üzerinde oluşabilecek olumsuz etkilerin Anayasa ile güvence altına alınan sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkının ihlâline neden olabileceği hususu gözetildiğinde, dava sonuçlanıncaya kadar işlemin uygulanmasının telâfisi güç zararlar doğurabileceği de açıktır.”
Tüm bu nedenlerle “hukuka aykırılığı açık olan” dava konusu işlemin; uygulanması halinde telafisi güç zararlar doğabileceğinden, dava sonuna kadar yürütmesinin durdurulmasına karar verildi.
Amed Barosu’ndan açıklama
Karar ilişkin dijital medya hesabından açıklama yapan Amed Barosu Çevre ve Kent Hukuku Komisyonu, Diyarbakır 1. İdare Mahkemesi’nin, projenin insan sağlığına, tarım faaliyetlerine ve tarihi-kültürel birikime zarar vereceği gerekçesiyle yürütmeyi durdurduğunu duyurdu. Komisyon, “Yaşam alanlarını sonuna kadar koruyacağımızı ve hukuki mücadeleye devam edeceğimizi kamuoyuna duyuruyoruz” dedi.
AMED
