Antalya’da yarın başlayacak COP31’in başlıca gündemleri arasında; iklim finansmanı, adil geçiş, uyum ve emisyon azaltımı, sıfır atık gibi başlıklar yer alırken, 14 Kasım’da başlayacak olan Halkların İklim Zirvesi’nde, fosil yakıtlardan çıkış ve enerji demokrasisi; demokrasi, antimilitarizm ve barış; gıda egemenliği ve agroekoloji öne çıkan gündemlerden
Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı’nın (COP31) 31’inci oturumu yarın başlıyor. Hükümet temsilcilerini, iş dünyasını, bilim insanlarını ve sivil toplum kuruluşlarını bir araya getirecek konferans 20 Kasım’a kadar sürecek. Antalya’da düzenlenecek COP31 Başkanlığını Türkiye üstleniyor, Avustralya müzakerelerin başkanlığını yürütecek. Taraflar arasındaki görüşmelerin iklim finansmanı, adil geçiş, uyum ve emisyon azaltımı başlıklarında yoğunlaşması bekleniyor.
Küresel sıcaklık artışını sanayi öncesi döneme kıyasla 1,5 dereceyle sınırlandırma hedefi doğrultusunda ihtiyaç duyulan iklim finansmanı, önceki COP zirvelerinde olduğu gibi COP31 müzakerelerinin de öncelikli başlıklarından biri olacak. Küresel sıcaklık artışının 1,5 dereceyle sınırlandırılması açısından kritik öneme sahip emisyon azaltımı da müzakerelerin önemli başlıklarından biri olacak. Ülkeler, sera gazı emisyonlarını azaltmaya yönelik çabaların nasıl güçlendirileceği ve mevcut iklim taahhütlerinin nasıl hayata geçirileceği konusunda henüz uzlaşma sağlayabilmiş değil.
COP31 kapsamında 9-20 Kasım tarihleri arasındaki tema günleri için 10 ayrı tema belirlendi. Zirve etkinlikleri bu temalar doğrultusunda düzenlenecek. Program ise şöyle:
- 9 Kasım’da başlayacak zirvenin ilk gününün teması ‘Gıda, Tarım ve Sağlık’ olacak.
- 10 Kasım’da ‘Enerji ve Ulaşım’ teması kapsamında, Eylem Gündemi’nde yer alan ve ‘35’e 35’ olarak da adlandırılan küresel elektrifikasyon taahhüdü duyurulacak. Bu kapsamda ulaşım, bina, sanayi ve tarım gibi sektörlerde elektriğe geçişin hızlandırılması, yüzde 23-24 seviyesinde bulunan elektrifikasyon oranının 2035’te yüzde 35’e çıkarılması hedefleniyor.
- 11 Kasım’da Eylem Gündemi’nin de ilk öncelik alanı olarak belirlenen Sıfır Atık teması ele alınacak, aynı tarihte COP31 Liderler Zirvesi’nin ilk günü başlayacak. Sıfır Atık yaklaşımını destekleyen iki girişim, liderler düzeyinde tanıtılacak.
- 12 Kasım’da Liderler Zirvesi’nin ikinci ve son günü yapılacak ve ‘Dirençli Şehirler ve Yapılı Çevre’ teması üzerinde yoğunlaşacak. İklime dirençli altyapı, binalar ve kentsel planlama gibi başlıklar ele alınacak ve binalarda enerji kullanım yoğunluğunun en az yüzde 25 azaltılması hedefi gündeme getirilecek.
- 13 Kasım’daki etkinliklerin teması ‘finans ve ticaret’ olarak belirlenirken, İklim Uygulama Köprüsü (BRIDGE) gündeme gelecek. Mekanizma, ülkelerin iklim ve kalkınma önceliklerini finansmana hazır proje portföylerine dönüştürerek hedefler ile uygulama arasındaki açığı kapatmayı amaçlıyor.
- 14 Kasım’da Çocuk, Gençlik, Eğitim ve Beceriler teması kapsamında etkinlikler düzenlenecek. Özellikle gençlerin iklim eylemine katılımını ve iklim okuryazarlığını artırmayı hedefleyen çalışmalar gündeme gelecek.
- 15 Kasım’da COP31 toplantılarına ara verilecek.
- 16 Kasım’da ‘Bilim, Sanayi ve Teknoloji’ teması ele alınacak.
- 17 Kasım’da ‘Okyanus, Denizler, Doğa ve Arazi Kullanımı (Rio Sinerjisi)’ temasıyla etkinlikler düzenlenecek. Küresel ısınma nedeniyle yükselen deniz seviyeleri başta olmak üzere okyanuslar için uygulama planı içeren güçlü bir sonuç talep eden Pasifik ada ülkelerinin bu taleplerini daha güçlü dile getirmeleri bekleniyor.
- 18 Kasım’da ‘İnsani ve Sosyal Kalkınma’ başlığıyla iklim krizinin etkilediği istihdam ve geçim kaynakları ile kırılgan gruplar ve adil geçiş konuları gündeme getirilecek.
- 19 Kasım’da ‘İmece: Uygulamanın Güçlendirilmesi’ teması kapsamında düzenlenecek etkinliklere ağırlık verilecek. Uygulamayı hızlandırmak için işbirliklerine odaklanılacak olan etkinliklerde Eylem Gündemi kapsamındaki girişim ve taahhütlerde kaydedilen ilerlemenin değerlendirilmesi de bekleniyor.
Alternatif zirve: Halkların İklim Zirvesi
Halkların İklim Zirvesi ise 14-18 Kasım tarihleri arasında gerçekleşecek. Zirve, iklim krizinden etkilenen halkların, çevre örgütlerinin, sendikaların, gençlerin, kadın hareketlerinin, bilim insanlarının ve sivil toplum kuruluşlarının bir araya gelerek iklim krizine karşı çözüm önerilerini tartıştığı uluslararası bir buluşma. 2026 yılında Antalya’da düzenlenecek zirve, özellikle Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı COP31’e paralel olarak gerçekleştiriliyor.
Halkların İklim Zirvesi’nin düzenlenmesinin temel nedeni ise iklim krizinin yalnızca devletlerin ve büyük şirketlerin kararlarıyla çözülemeyeceği düşüncesi. Zirvenin öne çıkardığı başlıca amaçlar ise iklim adaletini sağlamak, doğayı korumak, fosil yakıtlardan çıkışı tartışmak, halkların sesini duyurmak, ekonomik ve sosyal eşitsizlikleri ele almak ve alternatif çözümler geliştirmek.
Zirvede iklim krizinin yalnızca çevresel değil, ekonomik, toplumsal ve siyasi boyutları da ele alınacak. Program, “Ekolojik Yıkımlara Karşı Doğanın Hakları”, “Fosilden Çıkış ve Enerji Demokrasisi”, “Demokrasi, Anti-Militarizm ve Barış” ile “Gıda Egemenliği ve Agroekoloji” olmak üzere dört ana eksen etrafında şekillenecek. Zirve programında öne çıkan etkinlikler ise şöyle:
- Zirve öncesinde, 14 Kasım’da Küresel Eylem Günü kapsamında “Yaşamı Savunuyoruz” başlıklı geniş çaplı bir yürüyüş gerçekleştirilecek. Aynı gün, Mimar Sinan Kongre Merkezi’nde 19.00-20.00’de bir tanışma etkinliği ve hemen ardından “Sansür ve Gazetecilik: Hakan Tosun özel etkinliği” düzenlenecek.
- 14-18 Kasım tarihlerinde Halkların İklim Zirvesi altında faaliyet yürüten kozaların çeşitli çalışmaları da kongre merkezi içerisindeki salonlarda sergilenecek.
- 15 Kasım, “Ekolojik Yıkımlara Karşı Doğanın Hakları” başlığındaki özel oturumla başlayacak. Dört günlük programa göre yerel ve uluslararası birçok ekoloji örgütünün konuşmacı olarak dahil olacağı nükleer enerji, plastik kirliliği, ormansızlaşma, eko-kırım ve iklim krizi başlıklarını ele alan oturumlar ve söyleşiler ve atölyeler düzenlenecek.
- 16 Kasım’da “Fosil yakıtlardan çıkış ve enerji demokrasisi” başlığıyla özel oturum düzenlenecek.
- 17 Kasım’da ise iklim krizi ile savaş, militarizm, Filistin, insan hakları ihlalleri ve demokrasi arasındaki ilişkiler konuşulacak. Ayrıca iklim krizine ve ekoloji mücadelesine toplumsal cinsiyet odaklı bakan 4 oturum da aynı gün gerçekleştirilecek.
- Zirvenin son günü olan 18 Kasım’da sabah saatlerinde düzenlenen belgesel izleme atölyelerinin ardından ana oturumda “Gıda egemenliği ve agroekoloji” başlığı tartışılacak. Saat 18.00’de sonuç bildirgesinin açıklanmasıyla sona erecek.
HABER MERKEZİ
