Türkiye’nin duvarları bugünlerde aynı anda birkaç yerden çatırdıyor. Birinde yüz binlerce yatırımcının birikimi eriyor ve eski bir Merkez Bankası başkanı “kurum yıpranmasın” diye Saray’dan affını istiyor.
Diğerinde Aliağa’nın çelik fırınlarından yükselen dumanın altında on dokuz işçinin cesedi. Tutuklanan yetkililer ve görevliler olurken, İsrail’e de çelik ihraç eden iktidarın gözdelerinden, destek ve kredileri eksik olmayan HABAŞ patronu ev hapsiyle sıyrılıyor.
Silivri’deki duruşma salonunda seçilmiş bir belediye başkanı, Ekrem İmamoğlu aylardır tutuklu yargılanırken Meclis koridorlarında “izleme komisyonu” için parti ziyaretleri sürüyor.
Bu sesler aynı sessizliğin içinde yankılanıyor. Hesap vermemenin, denetimsizliğin ve güvenin aşınmasının sesi… Ekonomik kriz, yargıdaki tokmak, bütçe görüşmeleri ve Kürt sorununda çözüm yolları aynı anda konuşuluyor.
Fon vurgunu ve Kavcıoğlu’nun istifası
Yüzbinlerce insanın parası devletin çeşitli kurumlarının sorumluluğundayken çalındı. Fatma Betül Sayan Kaya eski milletvekili, eski bakan, AKP Başkan Yardımcısı, o 2,2 milyarlık bir vurgunla öne çıktı. Sosyal medya hesabından bir paylaşım yapan sabahın köründe evi basılarak bir polis ordusuyla sorguya götürülür, günlerce emniyette tutulurken, güneş gözlüklerini gözüne kocasını koluna takarak o da günler sonra ifade verebildi. Şimdi tutuklu ancak bu güçlü tepkilerden oldu, mızrak çuvala sığmadı ve sonucun ne olacağını bu yargı sisteminde kestirmek zor!
Fon vurguncusu BDDK Başkan Yardımcısı ve daire başkanları da tutuklandı. İntihar eden ya da anlamakta zorluk çekilen gelişmeler ve olaylar var. Ancak sorumluların önemli bir kesimi korunuyor.
Kavcıoğlu istifa etti. AKP’li Savcı Sayan’ın Kavcıoğlu’na yönelttiği iddialar henüz yeterince açılmadı. Kavcıoğlu bunları reddetti, BDDK’nın fon işiyle ilgisi olmadığını söyledi ve kurumun yıpranmaması için Erdoğan’dan affını istedi. İstifalar dosyayı kapatmaya yönelik olabilir, ama tutuklamaların genişliği nedeniyle tamamen örtülmesi zor. Halk nezdinde karşılığı var. Yüz binlerce doğrudan mağdur ve derinleşen güven kaybı üst düzeyde.
HABAŞ Aliağa patlaması ve iş cinayetleri
9 Kasım 2026’da İzmir Aliağa’daki HABAŞ Demir Çelik’te bakım sırasında tavan vincinin düşmesiyle patlama yaşandı. Can kaybı 19’a çıktı. Şirket Yönetim Kurulu Başkanı dahil gözaltılar oldu; dokuz kişi tutuklandı, başkan ise ev hapsi içeren adli kontrolle serbest bırakıldı. Oysa aynı tesiste 2018’den beri en az 28 işçi ölümü kaydı var. İSİG Meclisi verilerine göre 2026’nın ilk on ayında en az 1930 işçi iş cinayetlerinde hayatını kaybetti; Ekim’de 193’ü ölüm kaydı var. 2002’den bu yana on binlerce ölüm: Soma, Amasra, Ermenek, Dilovası… Yargı genellikle sermayeyi üzecek kararlar vermekten uzak. İktidar işçi ve emekçilere hemen her alanda yaşamı zehretmişken, patronlar ve yandaşlar, ya da nedamet getirip iktidara biat edenler rahata eriyor, yargı da gereğini yapıyor. Özlem Çerçioğlu’nun beraat etmesi gibi…
Denetimsizlik, üretim baskısı, taşeronlaşma ve hesap vermeme kültürü iktidarın yaşam biçimi oldu, “Kazalar” denilen iş cinayetleri de bu zihniyetin ürünü olarak süreklileşiyor. Artık herkes bunların ne fıtrat ne de kader olmadığını, yapısal bir sistem sorunu olduğunu biliyor.
İBB Davası: Yargının gölgesi
Aynı günlerde Silivri’de İBB davasının 109. günü yaşanıyor. İmamoğlu için binlerce yıla varan cezalar talep ediliyor. Fon vurgununda yüksek kademeler “affımı istedim” derken, belediye başkanı aylardır duruşma salonunda “adalet” diye sesleniyor. İki sahne de aynı güven erozyonunu besliyor.
Çözüm süreci, Kalın’ın açıklaması, Kurtulmuş’un ziyaretleri
Yaklaşık iki buçuk yıldır süren gelişmeler var. Kan akmıyor. Ancak sorunun demokratik çözümünde adımlar da atılmıyor. MİT Başkanı İbrahim Kalın, 9 Kasım’da Kürt meselesini yalnızca silah bırakmaya indirgememek gerektiğini, dışlanma, ayrımcılık ve hak kayıplarının da ele alınması gerektiğini söyledi. İki ayağın varlığına dikkat çeken Kalın; silahsızlanma ve demokratikleşmeden söz etti.. Ancak bu gerçeği doğrulayan adımlar atılmıyor.
Aynı günlerde TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş da “Türk’ün onurunu, Kürt’ün gururunu korumayan hiçbir teklifin kalıcı barış sağlayamayacağını” vurguladı. Kurtulmuş, 10-12 Kasım arasında CHP, Yeni Yol, DEM Parti, AK Parti ve MHP gruplarını ziyaret ederek Meclis’te kurulması planlanan İzleme Komisyonu için görüşmeler yürüttü. Ancak kayyımlar, hasta tutsaklar, AYM ve AİHM kararlarının uygulanması gibi somut adımlar hâlâ eksik. Silahların susması olumlu bir adım; eşit yurttaşlık ve kalıcı reformlar için yol haritası ise henüz netleşmedi.
Yine sermaye için bütçe
Bu ziyaretler, 2027 bütçe görüşmelerinin ortasında yapılıyor. Merkezi yönetim bütçe teklifi yaklaşık 27,3 trilyon lira gider, 23,4 trilyon lira gelir öngörüyor; açık milli gelirin yüzde 3,5’i civarında. Bir kez daha “savunma” kalemlerinde dikkat çekici artışlar var. Barış görüşmeleri sürerken silahlanmaya büyük pay tepki topluyor. Fon mağdurları ödeme beklerken, işçi aileleri hesap sorarken, Meclis koridorlarında hem bütçe hem barış komisyonu konuşuluyor. Ancak hiçbir alanda güven verici gelişmeler söz konusu değil.
Birbirini besleyen çatlaklar
Bu başlıklar tek tek münferit değil. Göstermelik yaklaşımlar, cezasızlık kültürü, yargı süreçlerinin siyasallaşması algısı ve güvenlik odaklı yaklaşımın sınırları birbirini besliyor. Fonlar erirken çelik fırınları patlıyor; duruşma salonları dolarken barış komisyonu kuruluyor. İktidar onca çıkmazına karşın muhalefete karşı amansız.
Bu gelişmeler izlemenin ötesinde bir tutumu, toplumsal müdahaleyi zorunlu kılıyor. Zira gerçek hesaplaşma, şeffaf soruşturmalar, somut reformlar toplumun baskısıyla, demokratik mücadeleyle mümkün. Dolayısıyla tüm bu gelişmeler hem risk hem olanak içeriyor.
Dünyadaki dalgaya bakınca umutlu olmak için çok neden var. Fransa ve daha birçok ülkedeki muhalefet hareketlenmesi ve son olarak İspanya’daki genel grev umutları daha da büyüttü. AKP iktidarı için aslında işler hiç de kolay gitmiyor. İktidar bu vurgunları ve çıkmazlarını savuşturmayı umuyor; ama halkın hafızası, her yeni ölümde, her yeni skandalda ve her yeni duruşmada biraz daha sertleşiyor. Gerçek şu ki, demokratik güçlerin yeni bir gelecek örmeleri için koşullar her zamankinden daha elverişli…
