Ege Bölgesi’ndeki cezaevlerini ziyaret eden heyette yer alan DEM Partili Burcugül Çubuk ve İbrahim Akın, sağlığa erişimden keyfi yaklaşımlara kadar birçok hak ihlali yaşandığını belirterek, cezaevlerinde adaletsizliğin fiilen uygulandığını söyledi
Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) milletvekilleri Newroz Uysal Aslan, Burcugül Çubuk, Onur Düşünmez, Vezir Parlak, İbrahim Akın, Ömer Faruk Hülakü ile Özgürlük İçin Hukukçular Derneği (ÖHD) üyelerinden oluşan heyet, İzmir’de 6, Bodrum’da 1 olmak üzere 7 cezaevinde tutsaklarla görüşme gerçekleştirdi. Heyet, 26-29 Ekim arasında gerçekleştirdiği görüşmelerde, cezaevlerinde yaşanan birçok hak ihlali ve keyfi uygulamaları dinledi.
Heyette yer alan DEM Parti İzmir milletvekilleri Burcugül Çubuk ve İbrahim Akın, yapılan ziyaretlere ve cezaevlerinin durumuna dair konuştu. ÖHD ile birlikte gerçekleştirdikleri ziyaretlerde toplamda 193 tutsağın sorunlarını dinlediklerini ifade eden Burcugül Çubuk, “Sağlığa erişim hakkı zindanlarda ciddi boyutta engelleniyor, ciddi kısıtlamalar var. Birincil neden olarak sevklerin zamanında yapılmamasını söyleyebiliriz. Yazılan revir ve hastane dilekçeleri oldukça geç işleme konuluyor. Birçok yerde bunun gerekçesi olarak sağlık sisteminin aksaması ya da jandarmanın götürmemesi gösteriliyor. Ama bu sorunun yoğun yaşandığı yerlerde idarelerin de gereken sorumluluğu yerine getirmediğini görüyoruz. Örneğin idarelerin düzenli takip ve acil kod gerektiren durumlara rutin işlemler gibi yaklaştığını görüyoruz. Ayrıca Sağlık Bakanlığı’nın hapishanelere yönelik tutumunda da bir sorun olduğunu ifade edebiliriz” diye belirtti.
‘Sağlığa erişim konusunda ciddi hak ihlalleri yaşanıyor’
Cezaevlerinde en çok görülen hastalıklardan bahseden Burcugül Çubuk, “İşitme, görme ve konuşma sorunlarının yanı sıra kalp, damar ve tansiyon hastalıkları sıklıkla görülüyor. Ayrıca koğuşlardaki kapasite yetersizliğinden dolayı oturarak uyuma gibi sebeplerden iskelet ve kemik rahatsızlıkları da çok sık karşılaşılan rahatsızlıklar arasında” dedi.
Tutsağa protez verilmiyor
Şakran Kapalı Kadın Cezaevi’nde tutulan Esmer Ayaz’ın vertigo ve birçok rahatsızlığın bulunduğunu söyleyen Burcugül Çubuk, hastaneye ambulansla götürülmesi gerekirken, dayatılan tekli ring nedeniyle tutsağın sağlığa erişim hakkından yararlanamadığını aktardı. Yine sağlığa erişim konusunda hak ihlali yaşayan Bodrum S Tipi’nde tutulan Sait Toraman ve Suphi İsmail’in durumu hakkında da konuşan Burcugül Çubuk, “Ampüte olan Rojavalı Suphi İsmail’in raporunda aylardır ‘Eksikler var’ denilerek protezi verilmiyor. Bir önceki protezi kullanılamaz hale gelmiş ve yeni bir proteze ihtiyacı var. Yine Antep düğün saldırılarında hem kardeşlerini hem de bacağını kaybetmiş Sait Toraman kendi başına yaşamını idame ettiremediği halde tek başına tutuluyor. Ayrı olarak da Mehmet Sait Yıldırım, iki kez cezaevinde kalamaz raporu verilmesine rağmen tahliye edilmiyor ve tahliyesi erteleniyor. PKK davasından tutsak olan tutsaklara karşı jandarma keyfi tutumlar sergiliyor. Hastane sevklerinde kelepçeli muayeneden çifte kelepçeye kadar dayatmalar yapılıyor” ifadelerini kullandı.
Tutsakların ailelerine yakın yerlere nakil taleplerinin de reddedildiğini aktaran Burcugül Çubuk, kitaplara ve mektuplara yönelik engellemelerin olduğunu söyledi. Burcugül Çubuk, herhangi bir yasağı olmayan yayınların farklı cezaevlerinde keyfi tutumlarla bazılarında alındığını bazılarında ise alınmadığını belirtti.
‘Cezaevlerinde yaşananlar insanlık dramı’
Şakran Cezaevi’nin koğuşlarında kapasitenin üstünde tutuklunun tutulduğunu kaydeden İbrahim Akın, söz konusu sorunun siyasi koğuşlardan çok adli koğuşlarda görüldüğünü ifade etti. Bu durumu “İnsanlık dramı” olarak nitelendiren İbrahim Akın, cezaevlerinde temel insan hakları bakımından hiç kimseye ayrım gözetilmeden eşit hakların sağlanması gerektiğini belirtti. 3 kişinin kalması gereken koğuşlarda kapasitenin kat kat fazlası tutuklunun tutulduğunu ve lavabo ihtiyacı için bile sıraların oluştuğunu kaydeden İbrahim Akın, “Tutsaklar, nefes alamaz hale geldiklerini söylediler. Buna tanıklık eden siyasi mahpus arkadaşlarımız bunları bize aktardı. Şakran Cezaevi, Türkiye’de özel bir cezaevi haline getirilmiş. Cezaevinde kimlik dayatması yapılıyor. Başka bir cezaevinde böyle bir uygulama yok. Bu kimlik dayatmasına bağlı olarak da şu anda orada açlık grevi var. Adalet Bakanı, resmi görüşmeler sırasında ‘Bizim böyle bir uygulamamız yok’ diyor. Ama bu durumları sıklıkla birçok yerde gördük” diye belirtti.
‘Adaletsizlik fiilen uygulanıyor’
Görüştükleri siyasi tutsakların kendi rahatsızlık ve şikâyetlerinden çok genel bir çözüm talep ettiğini dile getiren İbrahim Akın, cezaevlerinde büyük bir sistemsel sorunun olduğunu kaydetti. İbrahim Akın, şöyle devam etti:
“Siyasi tercih var ve bu çok net gözüküyor. Buradan Adalet Bakanlığı’na sesleniyoruz; Adalet falan yaymıyorsunuz. Tam tersine adaletsizliği fiilen uyguluyorsunuz. Adalet Bakanlığı yetkilileri, bir an önce cezaevindeki bu durumu görsünler ve ona göre davransınlar. Çünkü sözlerle pratik arasındaki bu ayrım ciddi güvensizlik yaratıyor. Hem sürece dair güvensizlik yaratırken hem de bizim açımızdan sürdürülebilir bir pratik olmadığını da ifade etmekte fayda var. Bu ülkede demokrasi ve adalet olacaksa önce buradan başlamak lazım. Acilen sağlık problemleri ciddi olan arkadaşlarımızın bırakılması lazım. İnfaz yakmaların da durdurulması şart.”
Haber: Mehdi Durmaz \ MA
