Mûş’un Gimgim ilçesine bağlı Xwarik köyünde planlanan Jeotermal Enerji Santrali projesine karşı başlatılan nöbet 200’üncü gününe girdi. Gimgim halkı, 16 köyün yaşam alanını hedef alan projeye karşı ekolojik kırım uyarısı yapıyor
Mûş ilinin Gimgim (Varto) ilçesine bağlı Xwarik köyünde Amerika merkezli IGNIS H2 Enerji Üretim A.Ş. tarafından Jeotermal Enerji Santrali planlanıyor. Muş Valiliği İl Komisyon Başkanlığı’nın şirkete verdiği iznin duyurulmasıyla birlikte Gimgim halkı eylemlerle projeye tepki gösterdi. Mezopotamya Ajansı’nın 25 Şubat’ta Gimgim’da 16 köyün yaşam alanlarını hedef alan ve bölgedeki deprem riskini artıran projeyi kamuoyuna duyurmasından bu yana geçen süreç, 200 günlük nöbetle sürüyor.
Köy toplantıları ve eylemler
25 Şubat’ta yapılan haberin ardından Gimgim’da her köyde halk toplantıları düzenlendi. Avrupa ve Türkiye’nin çeşitli kentlerinde yaşayan Gimgimlılar basın açıklamalarıyla kamuoyu oluşturdu. DEM Parti Mûş Milletvekili Sümeyye Boz, 25 Şubat’ta projenin bölgede yaratacağı tahribatlara dair Tarım ve Orman Bakanlığı’na soru önergesi verdi. Sümeyye Boz, 26 Şubat’ta Meclis’te düzenlediği basın toplantısında “Kamu yararı dediğimiz köylünün geçim hakkıdır, içme suyudur, üretimidir. Kamu yararı, yatırım takvimi değildir” dedi.
Dijital medya kampanyası yürütüldü
Dijital medyada #Vartoİstemiyor etiketiyle de kampanya düzenlendi. Çok sayıda hesap, aynı etiketle projeye karşı tepkilerini Gimgim’in doğa fotoğraflarını paylaşarak ifade etti. Etiket 2 saat içinde dijital medyada gündeme oturdu.
Mûş Ekoloji Platformu ilan edildi
Mûş Ekoloji Platformu, 2 Mart’ta Gimgim’da düzenlediği basın toplantısıyla Mezopotamya Ekoloji Hareketi altında kuruluşunu ilan etti. Toplantıda Kürdistan’ın hiçbir yerinde ekolojik talana geçit verilmeyeceği mesajı verildi.
İlk sondaj alanında açıklama
Mûş Ekoloji Platformu’nun çağrısıyla 7 Mart’ta projeye dair ilk sondajın planlandığı Xwarik köyünde, 1 metreyi aşan kara rağmen basın açıklaması yapıldı. Kadınlar öncülüğünde yüzlerce kişinin katıldığı açıklamada, Gimgim coğrafyasının kalkınma adı altında ekolojik yıkımın eşiğine getirildiği vurgulandı.
Çiftçiler tepkisini gösterdi
Basın açıklamaları, etiket kampanyaları ve köy toplantıları sürerken gençler pankart, döviz ve sloganlarla Gimgim’da düzenlenen Newroz’a katıldı. Bölgede hayvancılıkla geçimini sağlayan çiftçiler de projeye tepki gösterdi. Gimgim’in en büyük et üretim çiftliğinin sahipleri, çiftliklerinin 300 metre ilerisinde kurulması planlanan JES’in etkisini “Jeotermal yapılırsa kışın yakacak tezek bile bulamayacağız” sözleriyle anlattı.
İptal açıklamasıyla direnişi kırma girişimi yapıldı
İlerleyen süreçte şirket tarafından dolaşıma sokulduğu söylenen bir açıklamada projenin iptal edildiği kaydedildi. Gimgim Ekoloji Platformu, açıklamanın halkın direnişini kırmaya yönelik bir komplo olduğunu vurguladı. 24 Mart’ta Gimgim’daki Kox Meydanı’nı dolduran bine yakın Gimgim halkının ortak iradesi “projeye geçit vermeyeceğiz” oldu.
Nisan ayında projeye dair “yürütmeyi durdurma” talebiyle hukuki süreç başlatıldı. Türkiye metropollerinde yaşayan Gimgim halkı da projeye karşı çok sayıda basın açıklaması yaptı. 15 Nisan’da Varto Kaymakamlığı, projeden etkilenen 5 köy muhtarına projenin valilik tarafından iptal edileceğini söyledi. Gimgim Ekoloji Platformu, bu söylemin Gimgim Ekoloji Mitingi öncesi toplumun direnişini kırmaya yönelik bir hamle olduğunu ifade etti. 20 Nisan’da Çewlik (Bingöl) İdare Mahkemesi ara kararını açıklayarak, projeye izin veren Muş Valiliği İl Komisyon Başkanlığı’ndan projeye dair yapılan araştırmaların dosyaya eklenmesini istedi.
24 Nisan’da Gimgim mitingi
24 Nisan’da Gimgim’da binlerin katılımıyla büyük bir yürüyüş ve miting düzenlendi. Mitinge DBP Eş Genel Başkanı Çiğdem Kılıçgün Uçar, TJA Aktivisti Sebahat Tuncel ve çok sayıda siyasetçi konuşmacı olarak katıldı. Çiğdem Kılıçgün Uçar, “İstiyorlar ki memleketimiz bizsiz, biz de memleketsiz kalalım” diyerek göç dayatma politikalarına işaret etti. Sümeyye Boz ise, “Aylardır yan yanayız, aylardır direnişimizi büyütüyoruz. Sözümüz, amacımız bir” dedi. Sebahat Tuncel de “Yeni bir yaşamı inşa edeceğiz. Talancı, inkârcı düzeni yıkacağız” diye konuştu. Mitingin ardından Kanîreş (Karlıova) ilçesinde de ekoloji mitingi düzenlendi. 28 Nisan’da DEM Parti Eş Genel Başkanı Tülay Hatimoğulları, partisinin meclis grup toplantısında Gimgim ve Kanîreş’teki direnişin yanında olduklarını dile getirdi.
Nöbet başladı
Mitingin ardından Xwarik köyünde nöbet eyleminin başlayacağı duyuruldu. 1 Mayıs’ta jandarma tarafından nöbet alanını görüntüleyecek şekilde 3 kamera yerleştirildi. Gimgim Ekoloji Platformu Gençlik Meclisi’nin girişimiyle çadır kurularak nöbet eylemi başlatıldı. 5 Mayıs’ta Gimgim’lı kadınlar nöbeti devralarak sürdürdü, kadınların sürdürdüğü nöbete TJA ziyaret gerçekleştirdi.
Kamuoyuna ilk sondaj tarihi olarak duyurulan 20 Mayıs’ta Avrupa ve Türkiye kentlerinde yaşayan Gimgimlılar Xwarik’a gelerek alanı doldurdu. Gimgim Kaymakamlığı’nın köy muhtarlarına “Çadırları kaldırmazsanız müdahale edeceğiz” tehdidine karşı yurttaşlar alanda kenetlendi.
Ağaç kesimi ve gözaltı
Keşif için uzun süre tarih verilmedi. JES nöbetine dayanışma ziyaretleri sürerken Gimgim’in köyleri dönüşümlü olarak nöbet eylemini devraldı. JES’in etkilediği köyler arasında olan Badan ve Qasiman köyünde 100 bine yakın ağacın kesileceği köy muhtarlarına bildirildi. Muş İl Orman Şefliği tarafından gönderilen yazıyı Badan köyünden Metin Aydoğdu kamuoyuna duyurdu. Haberin üzerinden iki gün geçmeden Metin Aydoğdu nöbet alanından gözaltına alındı. İfadesi alınan Metin Aydoğdu, telefonuna el konularak serbest bırakıldı.
26 Eylül’de Agirî (Ağrı) ilinin Gîyadin (Diyadin) ilçesinde, değiştirilen adıyla Türk Altın olan Koza Holding’in, Murat Nehri’nin doğduğu noktanın hemen yanında gerçekleştirdiği siyanürlü altın arama çalışmalarına karşı miting düzenlendi. Gimgim’de doğası için nöbet tutan yurttaşlar da mitinge katılarak Kürdistan’ın herhangi bir noktasındaki talana karşı Gimgim’dan direndiklerinin mesajını verdi.
27 Eylül’de Tülay Hatimoğulları Gimgim’daki JES nöbetine ziyaret gerçekleştirdi. Bine yakın yurttaşın katıldığı nöbette konuşan Tülay Hatimoğulları, “Türkiye’de ne yazık ki mevcut olan iktidar, maden şirketlerine ve JES’lere, HES’lere, yaşam alanlarında kurulan RES’lere ‘yenilenebilir enerji’ diyor. Leblebi dağıtır gibi ruhsat dağıtılıyor” dedi.
Keşfin ardından nöbet eylemi sürerken nöbet 200’üncü gününe girdi. Yurttaşlar keşiften projenin iptaline dair karar beklerken aksi takdirde kışın dahi nöbet tutacaklarını ifade ediyor.
HABER MERKEZİ









