17 yıldır AKP tarafından yönetilen Bedlîs Belediyesi’nin Sayıştay raporunda; 500 bin litre motorin alımında denetim eksikliklerinden ihalelerde mevzuata aykırılıklara, 49 araçlık kayıt uyumsuzluğundan amacı dışında kullanılan gecekondu fonuna kadar birçok usulsüzlük ortaya koyuldu
Sayıştay’ın 2025 yılı denetimi, Bedlîs (Bitlis) Belediyesi’nde mali kayıt, gelir tahsilatı, ihale, taşınmaz ve personel yönetimi alanlarında çok sayıda eksiklik ve mevzuata aykırılığı ortaya koydu. 17 yıldır AKP tarafından yönetilen Bedlîs Belediyesi’nin denetim raporunda 9 denetim görüşü dayanağı bulgu ve 28 diğer bulguya yer verildi. Belediyeye tescilli 76 aracın yalnızca 27’sinin envanterde bulunduğu belirlenirken 24,8 milyon TL’lik vadesi gelmiş alacağın tahsil edilmediği, 549 bin TL’lik gelir kaybı yaşandığı ve ihalelerde mevzuata aykırı uygulamalar yapıldığı tespit edildi.
49 araçlık kayıt farkı
Rapordaki en dikkat çekici tespitlerden biri belediyenin araç envanterine ilişkin oldu. Türkiye Noterler Birliği kayıtlarında belediye adına tescilli 76 araç bulunmasına karşın belediyenin envanterinde yalnızca 27 aracın kayıtlı olduğu belirlendi. Böylece 49 araçlık kayıt uyumsuzluğu ortaya çıktı.
Ayrıca belediyede hurda yönetim sisteminin kurulmadığı, ekonomik ömrünü tamamlayan araç ve malzemelerin toplanması, depolanması, satışı ve imhasına ilişkin düzenli bir sistem bulunmadığı kaydedildi. Hurda varlıkların mali tablolarda da izlenmediği belirtildi.
24,8 milyon TL’lik alacak tahsil edilmedi
Belediyenin gelir tahsilatına ilişkin tespitler de raporda geniş yer tuttu. 2025 yılında tahakkuk eden 69 milyon TL’lik alacağın 24,8 milyon TL’sinin vadesi geldiği halde tahsil edilmediği belirlendi. Tahsilat için yalnızca bir mükellefe ödeme emri gönderildiği, haciz varakası düzenlenmediği ve 7 bin 960 mükellefin T.C. kimlik numarası veya adres bilgilerinin eksik olduğu tespit edildi.
J, S ve T plakalı toplu taşıma araçlarından alınması gereken güzergâh bedellerinin takip ve tahsil edilmemesi nedeniyle 549 bin TL gelir kaybı oluştuğu da rapora yansıdı.
Gecekondu fonu cari harcamalarda kullanıldı
Sayıştay, belediyenin 775 sayılı Gecekondu Kanunu kapsamında oluşturması gereken fon hesabını kurmadığını da belirledi. Taşınmaz satışlarından aktarılması gereken payların ayrı bir fonda toplanmadığı, doğrudan belediyenin cari harcamalarında kullanıldığı tespit edildi.
Belediyenin haczedilemeyen vergi, resim ve harç gelirlerini haczedilebilir diğer gelirlerle aynı banka hesabında topladığı ve bu uygulamanın söz konusu gelirlerin haczedilemezlik güvencesini ortadan kaldırdığı da raporda yer aldı.
500 bin litre motorin alımında denetim eksikliği
Belediyenin 500 bin litre motorin alımına ilişkin ihalesinde de önemli eksiklikler saptandı. Tank kurulum maliyetinin yaklaşık maliyete dahil edilmediği, akaryakıt teslimatlarında kantar ölçümü yapılmadığı, yoğunluk oranının yalnızca irsaliye üzerinden hesaplandığı ve ulusal marker kontrollerinin gerçekleştirilmediği belirtildi.
Diğer mal ve hizmet alımlarında ise doğrudan temin işlemlerinin bir bölümünde sözleşme yapılmadığı, yüzde 10’luk ödenek sınırının Kamu İhale Kurulu izni olmaksızın yüzde 24,63’e çıkarıldığı ve bazı büyük alımların parasal limitlerin altında kalmak amacıyla parçalara bölündüğü tespit edildi.
İhalelerde ve kiralamalarda mevzuata aykırılıklar
Otobüs terminalinin işletme hakkının, gerekli yasal şartlar oluşmadığı halde 2886 sayılı Kanun’un 51/g maddesi kapsamında pazarlık usulüyle verildiği belirlendi. Sözleşmede peşin ödeme şartı bulunmasına rağmen bir yıllık bedelin tahsil edildiği ve KDV alınmadığı kaydedildi.
Toptancı halindeki işyerlerinin kiralanmasında da ihale mevzuatına uyulmadığı, aynı kişiye birden fazla işyeri kiralandığı, hukuka aykırı kira artışları yapıldığı ve alınması gereken teminatların toplanmadığı tespit edildi.
Ayrıca 2012 yılında bir taşımacılık kooperatifine J plakalı servis araçları için ihalesiz ve süresiz güzergâh işletim hakkı verildiği, meclis kararı olmaksızın taşınmaz tahsisi yapıldığı belirtildi.
11 bin 745 bağımsız bölüm düşük vergilendirildi
Belediyenin emlak vergisi uygulamalarında da mevzuata aykırılıklar belirlendi. Hazine ve Maliye Bakanlığının cetvelleri yerine hatalı cetvellerin kullanılması nedeniyle konut dışındaki 11 bin 745 bağımsız bölümün yanlış sınıflandırılarak düşük vergilendirildiği kaydedildi.
Elektrik dağıtım şirketlerinin beyanname yükümlülüklerini yerine getirmemelerine rağmen idari yaptırım ve usulsüzlük cezası uygulanmadığı, belediyenin su ve kanalizasyon altyapı yatırımlarından yararlanan taşınmaz sahiplerinden alınması gereken katılma paylarının da tahsil edilmediği belirtildi.
Milyonluk borç kaydı ve taşınmaz eksiklikleri
Belediyenin bilançosunda vadesi geçmiş vergi ve SGK borçları için 9 milyon 49 bin 929 TL gösterildiği, ancak ilgili mahsup belgelerinin muhasebe kayıtlarına işlenmemesi nedeniyle gerçek borcun 1 milyon 392 bin 352 TL olduğu tespit edildi.
Diğer yandan belediyenin kullandığı bazı tahsisli taşınmazların muhasebe kayıtlarında yer almadığı, imar uygulamaları sonucunda Düzenleme Ortaklık Payı (DOP) kapsamında elde edilen 8 taşınmazın da kayıtlara alınmadığı belirlendi.
Belediyenin kazandığı davalardan doğan vekâlet ücretlerinin mevzuata aykırı biçimde, muhasebeleştirilmeden doğrudan avukatlar tarafından tahsil edildiği de raporda yer aldı.
İşçilere 4,5 milyon TL izin ödemesi
Raporda belediye işçilerinin yıllık izinlerine ilişkin tespitler de dikkat çekti. 2025 yılında emekli olan 15 işçiye kullanmadıkları 2 bin 282 gün izin karşılığında 4,5 milyon TL ödendi. Hâlen çalışan 11 işçinin ise toplam 2 bin 241 gün birikmiş izni bulunduğu ve bu izinlerin ileride belediyeye yaklaşık 8 milyon TL yük getirebileceği belirtildi. Ayrıca zabıta kadrosunda belediye şirketi personelinin çalıştırıldığı tespit edildi.
Sayıştay raporunda belediyenin yapım ihalelerinde uygulama projesi hazırlamadan ihaleye çıktığı, 13 yapım işinden üçünde gerekli All Risk sigortasının bulunmadığı da kaydedildi.
Haber: Zeynep Durgut\MA
