İHD, müzakere sürecinin kalıcı barışa dönüşmesi için atılması gereken beş adımı açıkladı ve demokratikleşme adımlarının silahsızlanma koşuluna bağlanmaması gerektiğini vurguladı
İnsan Hakları Derneği (İHD), İstanbul şubesinde düzenlediği basın açıklamasında çözüm süreci ve çerçeve yasaya ilişkin değerlendirmelerini kamuoyuyla paylaşarak, kalıcı barış için demokratikleşme, hukuki reform, Meclis denetimi ve geçmişle yüzleşme alanlarında acilen 5 temel adım atılması çağrısında bulundu.
İnsan Hakları Derneği (İHD), çözüm sürecinin ilerlemesi ve kalıcı barışın sağlanması amacıyla İstanbul şubesinde bir basın açıklaması gerçekleştirdi. Açıklamada, Meclis Millî Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu’nun 18 Şubat 2026’da kabul ettiği rapor ile 18 Ağustos 2026’da yayımlanan 7595 sayılı Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun ele alındı.
Adaletsizlik derinleşiyor
Söz konusu kanunun eksikliklerine rağmen çözüm sürecinde önemli bir adım olduğunu belirten İHD, ifade protesto ve medya özgürlüğü ile muhalefete yönelik hak ihlallerinin adaletsizliği derinleştirdiğini kaydetti. Barış sürecinin başarısının demokratikleşme reformlarıyla desteklenmesi gerektiğinin altı çizilerek, Birleşmiş Milletlerin çatışma çözümüne ilişkin rehberlerine atıf yapıldı.
Çözüm Süreci için 5 acil adım
İHD, Meclis raporu, 7595 sayılı Kanun ve uluslararası deneyimlerden hareketle çözüm süreci için acilen atılması gereken beş temel adımı şu şekilde sıraladı:
- Kanunun uygulanmasında şeffaf olunmalı ve hukuki güvenceler sağlanmalı: Silahsızlanma sürecinde izlenecek kriterlerin kamuoyuna açıklanması, tespit ve teyit süreçlerinin düzenli paylaşılması, belirsizliklerin giderilmesi ve Meclis denetim mekanizmasının işletilmesi istendi.
- Kapsama ve hukuki sonuçlara ilişkin belirsizlikler giderilmeli: Kanunun geçiş dönemi yasası niteliğinde olduğuna dikkat çekilerek, başvuru usulleri ve koşullarında objektif kriterler belirlenmesi, ayrımcılık riskinin önlenmesi ve geri dönenlerin sosyal hayata katılımı için güvenceler oluşturulması gerektiği belirtildi.
- Demokratikleşme adımları silahsızlanma koşuluna bağlanmamalı: Hukuki reformların silahsızlanmanın tamamlanmasını beklemeden hayata geçirilmesi gerektiği vurgulanarak; kayyumlara son verilmesi, seçilmişlerin göreve iadesi, AİHM ve AYM kararlarının uygulanması, İnfaz Kanunu’nun uluslararası standartlara göre düzenlenmesi, hasta mahpusların serbest bırakılması ve Kürt kimliği ile eşit yurttaşlık sorunlarının demokratik siyaset içinde ele alınması talep edildi.
- İzleme mekanizması bağımsız ve çoğulcu olmalı: Sürecin takibi için kurulan mekanizmaların güvenlik kurumlarının değerlendirmelerine bırakılmaması gerektiği belirtilerek; Meclis İzleme Komisyonunun düzenli bilgilendirme yapması, dönemsel raporlar yayımlaması ve insan hakları örgütleri, barolar ile akademisyenlerin sürece katkı sunmasının önünün açılması istendi.
- Hakikat, adalet ve geçmişle yüzleşme sürece dahil edilmeli: Zorla kaybetmeler ve faili meçhul cinayetler için etkili soruşturma mekanizmalarının kurulması, çatışma bölgelerinde onarım programlarının geliştirilmesi ve geçmişteki hak ihlallerinin tekrarlanmasını önleyecek kurumsal güvencelerin yaratılması gerektiği vurgulandı.
Üç alan birlikte ilerlemeli
Açıklamanın sonuç bölümünde, 7595 sayılı Kanun’un tek başına kalıcı barışı kuramayacağı ifade edilerek üç temel alanda eş zamanlı program oluşturulması çağrısı yinelendi. İlk olarak silahsızlanma ve tasfiyeyi odağına alan kanunun uygulanması, ikinci olarak temel haklar ve eşit yurttaşlığı esas alan bir demokratikleşme programı, üçüncü olarak ise hakikat, adalet ve toplumsal onarımı amaçlayan bir barış programının birlikte ilerlemesi gerektiği belirtildi.
İzmir
İHD İzmir Şubesi, dernek binasında basın toplantısı düzenledi. Ortak açıklamayı İHD İzmir Şubesi Yöneticisi Mustafa Kızartıcı okudu.
Wan
İHD Wan Şubesi, Barış ve Demokratik Toplum Süreci kapsamında Meclis Komisyonu’nun hazırladığı rapora ilişkin dernek binasında basın toplantısı düzenledi. Ortak basın metnini İHD Wan Şube yöneticisi Avukat Sedat Kula okudu.
Riha
İHD Riha Şubesi, Barış ve Demokratik Toplum Süreci için acil atılması gereken adımlara yönelik basın açıklaması gerçekleştirdi. Dernek binası önünde yapılan açıklamanın basın metnini İHD Riha Şube Eşbaşkanı Songül Arpa okudu.
Açıklama, alkışlarla son buldu.
Dîlok
İHD Dîlok Şubesi, “Çözüm Süreci İçin Acilen Atılması Gereken 5 Adım” başlığıyla Antep Adliyesi önünde basın açıklaması yaptı. Çok sayıda kişinin katıldığı açıklamada, “İnsan Haklarıyla İnsandır, Mirov Bi Mafên Xwe Mirov e” pankartı açıldı. Açıklamayı İHD Antep Şubesi Yönetim Kurulu Üyesi Avukat Derviş Karakuş yaptı.
HABER MERKEZİ
