Palantir Technologies, Ukrayna’nın dört yıllık savaş boyunca topladığı saha verilerinden yararlanarak askeri yapay zeka sistemleri geliştiriyor. Ukraynalı yetkililer ve uzmanlar, savaşa ve katliama dayanan verilerin özel bir şirkete devredilmesini tartışıyor
Palantir Technologies ile Ukrayna Savunma Bakanlığı arasındaki işbirliği, Ocak ayında savaş alanı verileriyle askeri yapay zeka eğitmek için geliştirilen Brave1 Dataroom platformunun açılmasıyla zirveye ulaştı. Şirket, dört yıllık çatışma boyunca video ve sensör akışlarından elde edilen verilerin Ukrayna’nın Rus saldırılarını izlemesine, tahmin etmesine ve yanıt vermesine yardımcı olduğunu belirtiyor; bu veriler askeri yapay zekanın desen tanıması ve öngörü yapması için kritik görülüyor.
Brave1 Dataroom
Brave1 Dataroom, savaş alanı verilerini askeri uygulamalara yönelik yapay zeka eğitiminde kullanıyor. Ukrayna Savunma Bakanlığı ile Palantir Technologies arasındaki işbirliğinin bu platformla yeni bir aşamaya geçtiği belirtiliyor.
Palantir Technologies ise, müşterilerin verilerini ele geçirmediğini savunuyor. Şirket, verilerin asıl sahibinin kendileri olduğunu ve kontrolün onlarda olduğunu, Palantir’in verileri kendi amaçları için kullanmadığını veya saklamadığını iddia ediyor.
İnsan hakları ihlalleri sorusu
Palantir Technologies’in teknolojileri, insan hakları ihlalleriyle anılıyor. Şirketin ICM ve FALCON platformlarının, ABD Başkanı Donald Trump’ın Ocak 2025’ten bu yana sığınmacılar da dahil binlerce kişiyi gözaltına alması ve sınır dışı etmesi sürecinde kullanıldığı belirtiliyor. Amnesty International, şirketin göçmenleri ve sığınmacıları izlemek için ayrıntılı profiller oluşturduğunu tespit etti. Şirketin teknolojileri, Birleşmiş Milletler (BM) araştırmasının soykırım izleri taşıdığını tespit ettiği Gazze savaşı da dahil olmak üzere insan hakları ihlalleriyle anılıyor.
BM Özel Raportörü Francesca Albanese, geçen yıl Palantir Technologies’in savaş alanı verisi entegrasyonu ve otomatik karar almada kullanılan yapay zeka platformları sağladığına inanmak için makul gerekçeler buldu; Ekim 2023’ten bu yana 74 bin 500’den fazla Filistinlinin öldürüldüğü belirtiliyor.
NHS sözleşmesi
Birleşik Krallık Ulusal Sağlık Servisi (NHS), polis, ordu ve yerel konseyler Palantir Technologies ile kullanıcı verilerini entegre etmek için milyonlarca sterlinlik sözleşmeler imzaladı. Corporate Accountability, NHS ile Palantir Technologies arasındaki 330 milyon sterlinlik (440 milyon dolar) sözleşmeye karşı kampanya başlattı. Fatimah Shaikh, “Palantir güvenebileceğimiz bir şirket değil” dedi. Ilia Siatitsa ise “Verilerim bir savaş makinesini besleyecekse bunu bilmek isterim” diye konuştu.
Artan bağımlılık
Uzmanlar, özel teknoloji şirketlerinin askeri ve sivil altyapıyı desteklediğini, devletlerin bu şirketlere bağımlı hale gelebileceğini belirtiyor. Anna Nadibaidze, devlet ordularının özel sektör ürünlerine bağımlı olduğunu söyledi. Elon Musk’ın SpaceX şirketinin Starlink uyduları, Ukrayna’nın savaş alanı iletişiminde kritik rol oynuyor; Eylül 2022’de Herson’u geri alma hamlesi sırasında yaşanan iletişim kesintisi örnek gösteriliyor. Fransa Başbakanı Sebastien Lecornu, Haziran’da istihbarat servislerinin Palantir Technologies ürünlerini “stratejik bağımlılıktan” kaçınmak için bırakacağını söyledi; Almanya ordusu da şirketin ürünlerini kullanmayacağını açıkladı. El Confidencial, İspanya makamlarının hassas ulusal güvenlik bilgilerinin açığa çıkabileceği endişesiyle devlet destekli şirketlere Palantir Technologies ile yeni sözleşme imzalamamaları yönünde talimat verdiğini bildirdi.
Ukrayna’da soru işaretleri
Palantir Technologies’in Eylül’de Rus teknoloji devi Yandex’in yan kuruluşu olarak kurulan Hollandalı Nebius şirketiyle stratejik ortaklık yapması, Ukrayna’da güvenilirliğine dair soru işaretleri doğurdu. Ukraynalı savunma teknolojisi şirketi Fire Point’in baş tasarımcısı ve ortak sahibi Denys Shtilerman, “Muharebe verimiz Batılı teknoloji şirketleri için bedava hammadde değil. O devletin stratejik varlığıdır” dedi. Valerii Markus ise Facebook’ta “Ukrayna’nın dünyada başka hiçbir ülkede olmayan bir şeyi var. Başkasının sermayeye, uluslararası etkiye ve büyük paraya dönüştürebileceği veri için kanla ödüyoruz” ifadelerini kullandı.
DIŞ HABERLER
