Fransa’da öğrenciler, Sarı Yelekliler, çiftçiler ve sendikaların başlattığı birleşik eylemler ülke genelinde 500’den fazla noktaya yayıldı. Paris’te sabah saatlerinde 61 kişi gözaltına alınırken, Lyon ve Marsilya’da polis göz yaşartıcı gazla müdahale etti; ülke genelinde protestolara 200 bine kadar katılımcı bekleniyor
Fransa’da öğrenciler, öğretmen yokluğu ve bakımsız okullara karşı başlattıkları eylemleri cumartesi günü ülke geneline yaymaya hazırlanıyor. DW’nin haberine göre, Fransa genelinde 600’den fazla gösteri planlandığı belirtildi. Polis kaynaklarına göre ise yaklaşık 200 bin kişinin katılması bekleniyor; bunların 40 bininin başkent Paris’te alanlarda olacağı öngörülüyor.
Eylemler, geçen ay okullardaki duruma ilişkin başlayan gösteri dalgasının ardından geldi. Eğitim sistemindeki eksikliklere dair taleplerle başlayan eylemler, daha geniş toplumsal taleplere yayıldı. Okullarda “Yaşasın Komün” pankartları açıldı, polis şiddetine karşı öğrenciler ve geniş toplum kesimlerinin dayanışmasıyla direniş büyüdü. Öğrenci talepleri arasında eğitim sisteminin düzeltilmesi, hayat pahalılığı ve sosyal eşitsizliklerle mücadele de var.
Polis şiddeti
Son haftalardaki okul protestolarında ciddi şiddet olayları yaşandı. Bir öğrenci, polisin kullandığı bir şok bombası nedeniyle bir elini kaybederken, diğer elindeki birkaç parmağından da yaralandı. Polisin iç denetim organının, en az 24 polis şiddeti iddiasını soruşturduğu açıklansa da soruşturmaların bağımsız kurumlarca yapılmaması dikkat çeken bir konu.
Gösterilerde en az 248 öğrenci ve 149 eğitimcinin yaralandığı, elini kaybeden öğrencinin yanı sıra, yüzüne kapsülle ateş açılan bir öğrencinin çene kemiğinin kırıldığı ve dişlerini kaybettiği de basına yansımıştı. Polisin attığı cisim nedeniyle kısmi körlük yaşayan 16 yaşında bir öğrencinin vakası da savcılık tarafından inceleniyor. Çok sayıda öğrencinin de ağır kafa travmaları kaynaklı hastaneye kaldırıldığı belirtiliyor. İnsan hakları örgütleri, bu tür yaralanmaların savaşlarda görülen yaralanmalara benzediğine dair açıklamalarda bulundu.
Macron’dan ikiyüzlü itidal çağrısı
Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, eylemler öncesinde eylemcilere “itidal ve saygı” çağrısı yaptı. Macron, gösteri hakkının “insanlara ve özel mülkiyete saygıyla” birlikte yürüdüğünü söyledi. Öğrenciler ise bu çağrının polis şiddetini kapsamadığını, yaşanan mağduriyetlerin görmezden gelindiğini dile getirdi.
‘Sürekli kriz atmosferindeyiz’
Başbakan Sebastien Lecornu, eylemlerde şiddet çıkmasından endişe ettiklerini söyledi. Lecornu, “Ülke bir yorgunluk anında. Sürekli kriz atmosferindeyiz: savaşlar, enflasyon ve satın alma gücü sorunları” dedi. Hükümetin bu açıklaması, ekonomik gerekçeleri öne çıkararak eğitim krizini geri plana ittiği yönünde değerlendiriliyor.
Hükümet sol lideri suçluyor
Hükümet, yaygın kamu hoşnutsuzluğunu körüklemekle suçladığı solcu Boyun Eğmeyen Fransa’nın (LFI) lideri Jean-Luc Mélenchon’u hedef alıyor. Mélenchon Salı günü bir eyleme katıldı. LFI, hükümetin suçlamasını reddediyor.
Yasaklar ve kısıtlamalar
Paris’te göstericilerin kısıtlamalarla karşılaşacağı bekleniyor. Polis, Elysee cumhurbaşkanlığı sarayı, başbakanlık ve Champs-Elysee caddesi çevresindeki eylemleri yasakladığını duyurdu. Şehir merkezinden geçen yürüyüş rotası da yasaklandı. Ana Paris gösterisinin saat 14.00’te Place de la Republique’te başlayıp şehrin kuzeyine ilerlemesi bekleniyor.
Paris’te 61 gözaltı
Başkent Paris’te sabah saatlerinde polis, beyan edilmemiş iki korteji dağıttı. Paris Emniyet Müdürlüğü, saat 11.00 itibarıyla 61 gözaltı ve 589 önleyici kontrol yapıldığını, 4 kişiye de idari para cezası kesildiğini açıkladı. Gare du Nord çevresinde yaklaşık 200 kişilik bir grup ile polis arasında gerginlik yaşandı; polis göz yaşartıcı gaz kullandı. Montparnasse Garı önünde toplanan yaklaşık 150 genç ise “Macron bize savaş açtı, polisi de öyle” sloganlarıyla yürüyüşe geçti. Paris’te ana yürüyüşün saat 14.00’te République Meydanı’ndan başlayıp Place de Clichy’ye ilerlemesi planlanıyordu. Elysee Sarayı, Başbakanlık ve Champs-Elysees çevresinde eylemler yasaklandı; Champs-Elysees’deki dükkan sahipleri vitrinlerini panolarla kapattı.
Lyon ve Marsilya: göz yaşartıcı gaz
Lyon’da polis, göstericileri dağıtmak için göz yaşartıcı gaz kullandı. Marsilya’da göstericiler çöp konteynerlerini ve scooter’ları yakarak Boulevard du Prado’yu kısa süreliğine kapattı; polis yolu açtı. Marsilya’da bir polis karakolunun tahrip edildiği de bildirildi. Rennes’te göstericiler yanan barikatlarla çevre yolunu kesti. Nantes, Toulouse, Strasbourg ve Montpellier gibi kentlerde de öğleden sonra kitlesel gösteriler düzenlendi.
Bir ayda 6 binden fazla gözaltı
Eylemler, eylül ortasında Paris’in kuzeyindeki bir lisede öğretmen grevine destek amacıyla başlayan öğrenci hareketinin ülke çapına yayılmasıyla büyüdü. Adalet Bakanlığı verilerine göre eylül ortasından bu yana 6 bin 773 reşit olmayan kişi gözaltına alındı; bunlardan binden fazlası suçlanmadı, 2 bin 190’ı hakkında yasal işlem başlatıldı. Polis kaynaklarına göre eylemlerde 286 polis yaralandı. Öğrenciler okullardaki bakımsızlık, öğretmen eksikliği ve üniversiteye geçiş sistemi Parcoursup’u protesto ediyor; Sarı Yelekliler ve çiftçiler ise artan yaşam maliyetine ve akaryakıt fiyatlarına karşı ücretlerin artırılmasını talep ediyor.
DIŞ HABERLER
